ระบบไฟบ้านอัจฉริยะลดค่าไฟได้จริงแค่ไหน ลองคำนวณดูก่อนจ่ายเงิน

ระบบไฟบ้านอัจฉริยะลดค่าไฟได้จริงแค่ไหน

ลดได้ แต่ไม่ได้ลดจากตรงที่คนขายชอบพูดถึง การเปลี่ยนสวิตช์ไฟให้สั่งงานผ่านมือถือแทบไม่ขยับบิล เพราะหลอด LED ทั้งบ้านรวมกันยังกินไฟน้อยกว่าแอร์ห้องเดียว ส่วนที่ลดได้จริงคือการทำให้แอร์ เครื่องทำน้ำอุ่น และปั๊มน้ำ ไม่ทำงานตอนไม่มีใครใช้ บวกกับการวัดค่าไฟรายวงจรที่ทำให้เห็นว่าเงินหายไปทางไหน

ทั้งหมดนี้พิสูจน์ได้ด้วยเลขคณิตชั้นประถม ไม่ต้องเชื่อใคร

คำนวณเองก่อนซื้ออะไร

สูตรเดียวที่ต้องใช้คือ กำลังไฟเป็นวัตต์ คูณชั่วโมงที่ใช้ หารด้วย 1,000 จะได้หน่วยไฟฟ้า แล้วคูณด้วยค่าไฟต่อหน่วยในบิลของคุณ

อุปกรณ์	สมมติการใช้งาน	หน่วยต่อเดือน
หลอด LED ดาวน์ไลท์ 9 วัตต์ หนึ่งดวง	วันละ 6 ชั่วโมง	ประมาณ 1.6 หน่วย
หลอด LED ทั้งบ้าน 20 ดวง	วันละ 6 ชั่วโมง	ประมาณ 32 หน่วย
แอร์ห้องนอน 12,000 BTU ที่ SEER 20 ราว 600 วัตต์	คืนละ 8 ชั่วโมง	ประมาณ 144 หน่วย
เครื่องทำน้ำอุ่น 3,500 วัตต์	รวมวันละ 30 นาที	ประมาณ 53 หน่วย
อุปกรณ์สแตนด์บาย 2 วัตต์ สิบชิ้น	ตลอด 24 ชั่วโมง	ประมาณ 14 หน่วย

ตัวเลขในตารางเป็นสมมติฐานเพื่อให้เห็นสัดส่วน ไม่ใช่ค่าของบ้านคุณ แต่สัดส่วนนี่แหละคือประเด็น

ถ้าคุณติดสวิตช์อัจฉริยะแล้วปิดไฟที่ลืมเปิดทิ้งได้ครึ่งหนึ่ง คุณประหยัดไปราว 16 หน่วยต่อเดือน ในขณะที่การทำให้แอร์ห้องนอนไม่เดินต่อหลังทุกคนออกจากห้องไปแล้วสองชั่วโมง ประหยัดได้ราว 36 หน่วยในเดือนเดียวกัน จากอุปกรณ์ชิ้นเดียว

เลขนี้ตอบคำถามว่าทำไมชุดสวิตช์ไฟทั้งบ้านที่ราคาหลายหมื่นถึงไม่เคยคืนทุนจากค่าไฟ ส่วนวิธีอ่านค่า SEER และประมาณกำลังไฟของแอร์อยู่ใน ติดแอร์ให้เย็นทั่วถึงและไม่กินไฟ

สามจุดที่ระบบอัตโนมัติได้เงินคืนจริง

• แอร์กับการมีคนอยู่จริง เงื่อนไขที่ได้ผลไม่ใช่การตั้งเวลา แต่คือการปิดเมื่อไม่มีใครอยู่นานเกินกำหนด และการไม่ให้เปิดตอนหน้าต่างเปิดอยู่
• เครื่องทำน้ำอุ่นกับการตั้งเวลา เครื่องกำลังไฟสูงที่เปิดค้างรอไว้ทั้งวันคือค่าไฟที่จ่ายเพื่อความสะดวกไม่กี่นาที
• การวัดค่าไฟรายวงจร ตัวนี้ไม่ได้ประหยัดเองสักหน่วย แต่มันบอกว่าเงินหายไปทางไหน ซึ่งเป็นข้อมูลที่คุณไม่มีทางได้จากบิลใบเดียวที่รวมทุกอย่างมาเป็นก้อน

ข้อสามคือข้อที่คนมองข้ามที่สุดและมักให้ผลมากที่สุดในเดือนแรก เพราะบ้านจำนวนมากมีอุปกรณ์ที่กินไฟผิดปกติอยู่หนึ่งชิ้นโดยไม่รู้ตัว เช่น ปั๊มน้ำที่ตัดไม่สนิทและเดินทุกไม่กี่นาทีทั้งคืน หรือตู้เย็นเครื่องเก่าในครัวไทยที่ไม่ค่อยได้ใช้

สิ่งที่คนคาดหวังผิดบ่อยที่สุด

ความคาดหวัง	ความจริง
เปลี่ยนสวิตช์ทั้งบ้านแล้วค่าไฟลดชัดเจน	ไฟแสงสว่างเป็นส่วนเล็กของบิลตั้งแต่เปลี่ยนมาใช้ LED แล้ว
หลอดอัจฉริยะประหยัดกว่าหลอด LED ธรรมดา	ที่กำลังไฟเท่ากันก็กินไฟเท่ากัน ส่วนต่างอยู่ที่ความสะดวก ไม่ใช่ที่หน่วยไฟ
ตั้งเวลาปิดทุกอย่างตอนกลางคืนแล้วดี	อุปกรณ์บางอย่างกินไฟตอนเริ่มทำงานมากกว่าตอนเดินนิ่ง การตัดถี่เกินไปไม่ได้ช่วยเสมอ
สแตนด์บายคือตัวการหลัก	มีจริงแต่เล็ก สิบชิ้นที่ 2 วัตต์รวมกันยังน้อยกว่าแอร์เดินสองคืน

ข้อที่สองเป็นข้อที่ทำให้คนเสียเงินมากที่สุด หลอดอัจฉริยะราคาสามเท่าที่กินไฟเท่าเดิม ไม่ได้ผิดอะไร แต่มันขายความสะดวกกับการปรับแสง ไม่ได้ขายการประหยัด และควรซื้อด้วยเหตุผลนั้น

ลำดับที่ควรลงเงิน ถ้าเป้าหมายคือบิลไฟ

• อันดับหนึ่ง วัดก่อน ติดอุปกรณ์วัดที่ตู้ไฟหรือปลั๊กวัดพลังงานกับเครื่องใช้ไฟฟ้าตัวใหญ่ ๆ หนึ่งเดือน แล้วค่อยตัดสินใจ
• อันดับสอง จัดการแอร์ ทั้งการตั้งอุณหภูมิ การปิดเมื่อไม่มีคน และการล้างฟิลเตอร์ตามรอบ
• อันดับสาม เครื่องทำน้ำอุ่นและปั๊มน้ำ สองตัวนี้กำลังไฟสูงและมักทำงานโดยไม่มีใครสังเกต เรื่องปั๊มอยู่ใน ปั๊มน้ำอินเวอร์เตอร์กับปั๊มถังแรงดัน
• อันดับสี่ ไฟแสงสว่าง ทำได้ด้วยเซ็นเซอร์ในทางเดิน ห้องน้ำ และโรงรถ ซึ่งเป็นจุดที่ลืมปิดบ่อยที่สุด
• อันดับสุดท้าย ความสะดวก ฉากการทำงาน เสียงสั่งงาน และการปรับแสง ซื้อได้ แต่ให้ซื้อในฐานะความสะดวก

ถ้ากำลังจะสร้างบ้านหรือรีโนเวท จังหวะที่ถูกที่สุดคือตอนผนังยังเปิดอยู่ โดยเฉพาะการเดินสายนิวทรัลไปที่จุดสวิตช์ทุกจุด ซึ่งสวิตช์อัจฉริยะส่วนใหญ่ต้องใช้ ภาพรวมของการเลือกแพลตฟอร์มอยู่ใน คู่มือสมาร์ทโฮมสำหรับบ้านไทย

คำถามที่พบบ่อย

ระบบไฟบ้านอัจฉริยะลดค่าไฟได้จริงไหม

ได้ แต่ไม่ได้มาจากไฟแสงสว่าง ส่วนที่ลดได้จริงคือการทำให้แอร์ เครื่องทำน้ำอุ่น และปั๊มน้ำ ไม่ทำงานตอนไม่มีใครใช้

คำนวณค่าไฟของอุปกรณ์แต่ละชิ้นอย่างไร

เอากำลังไฟเป็นวัตต์ คูณชั่วโมงที่ใช้ หารด้วย 1,000 จะได้หน่วยไฟฟ้า แล้วคูณด้วยค่าไฟต่อหน่วยในบิลของคุณเอง

หลอดอัจฉริยะประหยัดกว่าหลอด LED ธรรมดาไหม

ไม่ ที่กำลังไฟเท่ากันก็กินไฟเท่ากัน สิ่งที่ต่างคือความสะดวกและการปรับแสง ไม่ใช่จำนวนหน่วย

ทำไมสวิตช์อัจฉริยะทั้งบ้านถึงไม่คืนทุน

เพราะหลอด LED ทั้งบ้านรวมกันกินไฟน้อยกว่าแอร์ห้องเดียว การประหยัดจากไฟแสงสว่างจึงเป็นตัวเลขเล็กเมื่อเทียบกับราคาชุดอุปกรณ์

สแตนด์บายเป็นตัวการใหญ่ไหม

มีจริงแต่ไม่ใหญ่ อุปกรณ์สิบชิ้นที่ 2 วัตต์ตลอดเวลา รวมกันราว 14 หน่วยต่อเดือน ซึ่งน้อยกว่าแอร์ที่เดินสองคืน

ควรเริ่มจากอะไรถ้ามีงบจำกัด

เริ่มจากการวัด ติดอุปกรณ์วัดพลังงานกับเครื่องใช้ไฟฟ้าตัวใหญ่หนึ่งเดือน แล้วค่อยเลือกลงทุนตามสิ่งที่ตัวเลขบอก

ตั้งเวลาปิดอุปกรณ์ทุกอย่างตอนกลางคืนดีไหม

ไม่เสมอไป อุปกรณ์บางอย่างใช้ไฟตอนเริ่มทำงานมากกว่าตอนเดินนิ่ง การตัดถี่เกินไปจึงไม่ได้ช่วยทุกกรณี

สวิตช์อัจฉริยะต้องเดินสายเพิ่มไหม

ส่วนใหญ่ต้องมีสายนิวทรัลที่จุดสวิตช์ ซึ่งบ้านเก่าหลายหลังไม่ได้เดินไว้ ถ้ากำลังสร้างหรือรีโนเวท ให้เดินไว้ตอนผนังยังเปิดอยู่

สรุป

• ไฟแสงสว่างเป็นส่วนเล็กของบิลตั้งแต่เปลี่ยนมาใช้ LED แล้ว การเปลี่ยนสวิตช์ทั้งบ้านจึงแทบไม่ขยับค่าไฟ
• หลอด LED ยี่สิบดวงที่เปิดวันละหกชั่วโมงราว 32 หน่วยต่อเดือน ส่วนแอร์ห้องนอนตัวเดียวราว 144 หน่วย
• ส่วนที่ประหยัดได้จริงคือแอร์ เครื่องทำน้ำอุ่น และปั๊มน้ำ ที่ทำงานตอนไม่มีใครใช้
• หลอดอัจฉริยะไม่ได้กินไฟน้อยกว่าหลอด LED ที่กำลังไฟเท่ากัน มันขายความสะดวก
• การวัดค่าไฟรายวงจรไม่ได้ประหยัดเอง แต่บอกได้ว่าเงินหายไปทางไหน
• ลำดับที่ควรลงเงินคือ วัดก่อน แล้วแอร์ แล้วน้ำอุ่นกับปั๊ม แล้วค่อยไฟแสงสว่าง
• สวิตช์อัจฉริยะส่วนใหญ่ต้องมีสายนิวทรัลที่จุดสวิตช์ ให้เดินไว้ตอนผนังยังเปิดอยู่