ติดโซลาร์บนหลังคาแต่ละแบบ ยึดยังไงไม่ให้รั่ว

ทุกรูที่เจาะคือความเสี่ยง และหลังคาแต่ละแบบมีความเสี่ยงไม่เท่ากัน

โซลาร์รูฟท็อปที่ทำให้บ้านรั่วไม่ได้เกิดจากแผง แต่เกิดจากวิธียึดแผงเข้ากับหลังคา

ชุดยึดหนึ่งระบบมีจุดยึดหลายสิบจุด และถ้าจุดยึดต้องเจาะทะลุแผ่นหลังคา นั่นคือหลายสิบรูที่เพิ่งถูกเจาะบนหลังคาที่ไม่เคยมีรูมาก่อน

ข่าวดีคือหลังคาบางแบบยึดได้โดยไม่ต้องเจาะทะลุเลย และข่าวที่ต้องรู้คือหลังคาบางแบบต้องเจาะแน่นอน ดังนั้นคำถามแรกไม่ใช่ว่าจะติดกี่แผง แต่คือหลังคาบ้านคุณเป็นแบบไหน

อีกเรื่องที่ต้องเข้าใจตั้งแต่ต้นคือ ถ้ารั่วขึ้นมาจริง จุดที่น้ำหยดจะไม่ได้อยู่ใต้รูที่เจาะ เพราะน้ำไหลไปตามใต้แผ่นหลังคาก่อนจะหยดลง ซึ่งทำให้การหาจุดยากกว่าที่คิด และอธิบายไว้ที่ หลังคารั่ว หาจุดรั่วยังไง

หลังคาเมทัลชีทและกระเบื้องลอนคู่ ยึดที่สันเท่านั้น

หลังคาลอนมีสองส่วนคือสันที่นูนขึ้นและร่องที่เว้าลง น้ำฝนทั้งหมดไหลอยู่ในร่อง

กฎที่ห้ามละเมิดคือ ยึดที่สัน ห้ามยึดที่ร่อง เพราะรูที่ร่องคือรูที่จมอยู่ในทางน้ำตลอดเวลาที่ฝนตก และไม่มีซีลใดกันได้ตลอดไปในสภาพนั้น

สิ่งที่ต้องใช้คือสกรูยึดหลังคาพร้อมแหวนยางที่ติดมากับแหวนโลหะ ซึ่งจะบีบตัวปิดรูเมื่อขันได้ระยะ

ความผิดพลาดที่พบบ่อยคือขันแน่นเกินไปจนแหวนยางบี้ปลิ้นออกด้านข้าง ซึ่งทำให้ยางเสียรูปและเสื่อมเร็วกว่าปกติมาก การขันที่ถูกต้องคือขันจนยางเริ่มบีบตัวเล็กน้อยแล้วหยุด

อีกข้อคือสกรูต้องยึดลงบนแป ไม่ใช่ยึดกับแผ่นหลังคาอย่างเดียว เพราะแรงลมยกจะดึงจุดยึดที่เกาะอยู่กับแผ่นบาง ๆ ให้ฉีกออกในวันที่พายุแรง

และห้ามใช้ซิลิโคนแทนแหวนยาง ซิลิโคนเป็นของเสริมที่ทาทับหลังจากมีซีลที่ถูกต้องแล้ว ไม่ใช่ตัวกันน้ำหลัก เพราะซิลิโคนที่โดนแดดไทยทุกวันจะแข็งและแตกภายในไม่กี่ปี

หลังคากระเบื้อง ทางที่ดีที่สุดคือไม่ต้องเจาะเลย

หลังคากระเบื้องคอนกรีตซึ่งเป็นแบบที่พบมากที่สุดในบ้านจัดสรรไทย มีวิธียึดที่ไม่ต้องเจาะทะลุอะไรเลย

วิธีนั้นคือใช้ตะขอเกี่ยวแป ซึ่งเป็นเหล็กงอที่สอดเข้าไปใต้กระเบื้องแผ่นบน เกี่ยวเข้ากับแปที่รับกระเบื้องอยู่ แล้วโผล่ออกมาระหว่างรอยซ้อนของกระเบื้อง

ผลคือแรงทั้งหมดถ่ายลงโครงหลังคาโดยตรง และไม่มีรูใหม่บนหลังคาแม้แต่รูเดียว ซึ่งเป็นทางที่ควรถามหาก่อนเสมอถ้าหลังคาบ้านเป็นกระเบื้อง

สิ่งที่ต้องตรวจคือตะขอต้องไม่ดันกระเบื้องแผ่นบนให้ยกขึ้น เพราะกระเบื้องที่ถูกยกจะเปิดช่องให้ฝนที่ตกเฉียงเข้าไปใต้แผ่น ช่างที่ทำงานเป็นจะเซาะร่องเล็ก ๆ ที่กระเบื้องเพื่อให้ตะขอผ่านโดยกระเบื้องยังนอนราบ

ส่วนหลังคากระเบื้องดินเผาหรือกระเบื้องว่าวแบบเก่า ต้องระวังมากกว่านั้น เพราะมันเปราะและแตกง่ายเมื่อมีคนเหยียบ ให้ถามช่างว่ามีแผ่นสำรองสำหรับเปลี่ยนแผ่นที่แตกระหว่างติดตั้งหรือไม่ เพราะกระเบื้องรุ่นเก่ามักหาแผ่นที่เข้ากันไม่ได้แล้ว

หลังคาดาดฟ้าคอนกรีต ทางที่ปลอดภัยที่สุด

ถ้าบ้านมีดาดฟ้าคอนกรีต คุณมีทางเลือกที่ดีที่สุดในบรรดาทั้งหมด คือโครงถ่วงน้ำหนักที่ไม่ต้องยึดกับพื้นเลย

โครงแบบนี้วางอยู่บนดาดฟ้าและใช้น้ำหนักถ่วงต้านแรงลม จึงไม่มีการเจาะชั้นกันซึมของดาดฟ้าซึ่งเป็นชั้นที่ซ่อมยากที่สุดถ้าเสียหาย

สิ่งที่ต้องตรวจสองข้อคือ ดาดฟ้ารับน้ำหนักเพิ่มได้หรือไม่ ซึ่งต้องให้วิศวกรดูโดยเฉพาะถ้าเป็นอาคารเก่า และการวางโครงต้องไม่ขวางทางน้ำไหลไปยังท่อระบาย

ข้อที่สองสำคัญกว่าที่คนคิด เพราะโครงที่วางขวางทางน้ำทำให้เกิดน้ำขังบนดาดฟ้า และน้ำขังคือสาเหตุอันดับหนึ่งของการรั่วบนหลังคาคอนกรีต

ให้ราดน้ำทดสอบการไหลบนดาดฟ้าหลังติดตั้งเสร็จ และดูว่ายังไหลลงท่อหมดเหมือนเดิมหรือไม่

จุดที่คนลืม และมักเป็นจุดที่รั่วจริง

สายไฟจากแผงต้องเข้าไปในบ้านสักทาง และจุดที่สายทะลุหลังคาคือจุดที่ถูกทำเป็นอันดับสุดท้ายและมักทำแบบขอไปที

สิ่งที่ควรใช้คือช่องร้อยสายสำเร็จรูปที่ออกแบบมาสำหรับหลังคาโดยเฉพาะ ซึ่งมีปีกกันน้ำที่สอดเข้าใต้แผ่นหลังคาด้านบน

สิ่งที่ไม่ควรยอมรับคือการเจาะรูแล้วยัดซิลิโคนรอบสาย ซึ่งเป็นวิธีที่พบบ่อยที่สุดและเป็นวิธีที่จะรั่วภายในสองถึงสามปี

อีกจุดคือขายึดที่ต้องเจาะบริเวณครอบสันหลังคา ซึ่งเป็นจุดที่น้ำไหลผ่านมากที่สุด ถ้าออกแบบให้แถวแผงเลยขึ้นไปถึงสัน ให้ถามว่าจะยึดอย่างไรและใช้อะไรกันน้ำ

และเรื่องที่ควรทำก่อนแผงถูกวางทับคือ ถ่ายรูปทุกจุดยึดจากด้านบน เพราะเมื่อแผงลงไปแล้ว ไม่มีใครเห็นจุดยึดเหล่านั้นอีกเลย และถ้ารั่วในอนาคต ภาพชุดนี้คือสิ่งเดียวที่บอกได้ว่างานทำมาอย่างไร

คำถามที่ต้องถามผู้ติดตั้งก่อนเซ็น

• หลังคาแบบนี้ใช้วิธียึดแบบไหน และเจาะกี่จุด ให้ขอตัวเลขจริง ไม่ใช่คำตอบว่ายึดแบบมาตรฐาน
• ยึดลงบนแปหรือยึดกับแผ่นหลังคา เพราะแรงลมยกคือแรงที่ทดสอบจุดยึดจริง ไม่ใช่น้ำหนักแผง
• โครงสร้างหลังคาเดิมรับได้ไหม โดยเฉพาะบ้านที่โครงเป็นไม้หรืออายุเกินยี่สิบปี ให้ถามว่ามีการตรวจโครงก่อนหรือไม่ และใครเป็นคนรับรอง
• สายไฟจะเข้าบ้านทางไหนและใช้อะไรกันน้ำ ให้ระบุลงในสัญญา เพราะเป็นจุดที่รั่วบ่อยที่สุด
• รับประกันการรั่วของหลังคากี่ปี และเป็นคนละส่วนกับประกันแผงและอินเวอร์เตอร์ ให้เขียนแยกให้ชัดพร้อมระยะเวลา
• ถ้าต้องเปลี่ยนกระเบื้องที่แตกระหว่างติดตั้ง ใครออกค่าใช้จ่าย และมีแผ่นที่สีเข้ากันหรือไม่

ให้ติดตั้งในฤดูแล้ง แล้วราดน้ำทดสอบทุกจุดที่เจาะก่อนรับงาน และขึ้นไปดูใต้หลังคาอีกครั้งหลังพายุลูกแรกของฤดูฝน วิธีเลือกผู้ติดตั้งที่ตามงานได้จริงอยู่ที่ ทะเบียนผู้ติดตั้งโซลาร์รูฟท็อป

คำถามที่พบบ่อย

ติดโซลาร์แล้วหลังคาต้องรั่วไหม

ไม่จำเป็น หลังคากระเบื้องยึดด้วยตะขอเกี่ยวแปได้โดยไม่ต้องเจาะเลย และดาดฟ้าคอนกรีตใช้โครงถ่วงน้ำหนักได้ ส่วนหลังคาลอนต้องเจาะ แต่เจาะที่สันพร้อมแหวนยางที่ถูกต้องแล้วไม่รั่ว

ทำไมต้องยึดที่สันไม่ใช่ที่ร่อง

เพราะน้ำฝนทั้งหมดไหลอยู่ในร่อง รูที่ร่องจึงจมอยู่ในทางน้ำตลอดเวลาที่ฝนตก และไม่มีซีลใดทนได้ตลอดในสภาพนั้น

ใช้ซิลิโคนกันน้ำที่จุดยึดได้ไหม

ใช้เป็นของเสริมได้ แต่ไม่ใช่ตัวกันน้ำหลัก เพราะซิลิโคนที่โดนแดดทุกวันจะแข็งและแตกภายในไม่กี่ปี ตัวกันน้ำหลักคือแหวนยางที่มากับสกรูและวิธียึดที่ถูกต้อง

บ้านเก่าโครงไม้ติดได้ไหม

ต้องให้ตรวจโครงก่อน เพราะแรงลมยกทดสอบจุดยึดมากกว่าน้ำหนักแผง และไม้ที่ปลวกกินหรือผุจะไม่รับแรงนั้น ให้ถามว่าใครเป็นผู้ตรวจและรับรอง

จุดไหนรั่วบ่อยที่สุด

จุดที่สายไฟทะลุหลังคา เพราะมักทำเป็นอันดับสุดท้ายด้วยการเจาะรูแล้วยัดซิลิโคน ให้ใช้ช่องร้อยสายสำเร็จรูปที่มีปีกกันน้ำสอดใต้แผ่นด้านบนแทน

สรุป

• คำถามแรกไม่ใช่จะติดกี่แผง แต่คือหลังคาบ้านเป็นแบบไหน เพราะความเสี่ยงต่างกันมาก
• หลังคาลอนต้องยึดที่สันเท่านั้น ห้ามยึดที่ร่อง และต้องยึดลงบนแป
• หลังคากระเบื้องใช้ตะขอเกี่ยวแปได้โดยไม่ต้องเจาะ ให้ถามหาวิธีนี้ก่อนเสมอ
• ดาดฟ้าคอนกรีตใช้โครงถ่วงน้ำหนัก แต่ต้องไม่ขวางทางน้ำไปท่อระบาย
• จุดที่รั่วบ่อยที่สุดคือจุดที่สายไฟทะลุหลังคา ไม่ใช่ขายึด
• ถ่ายรูปทุกจุดยึดก่อนแผงลงทับ และแยกประกันการรั่วออกจากประกันแผงให้ชัด