แปดสาเหตุ และเจ็ดในแปดไม่ใช่เครื่องรั่ว

คำแรกที่คนพูดเมื่อเห็นน้ำหยดจากแอร์คือคำว่ารั่ว

แต่แอร์ที่ทำงานปกติสร้างน้ำอยู่แล้วตลอดเวลา เพราะความชื้นในอากาศกลั่นตัวบนคอยล์เย็น

น้ำนั้นควรไหลลงถาดรอง แล้วไหลตามท่อออกไปนอกบ้านด้วยแรงโน้มถ่วง

เพราะฉะนั้นน้ำหยดลงพื้นแทบไม่เคยแปลว่าเครื่องรั่ว มันแปลว่าน้ำที่ควรออกไปทางท่อ ออกไปไม่ได้

ในแปดสาเหตุที่จะพูดถึงต่อไปนี้ มีเพียงข้อเดียวที่เป็นความเสียหายของตัวเครื่องจริง ๆ

และสามข้อแรกเจ้าของบ้านตรวจเองได้ด้วยตาและมือเปล่า

รอยน้ำเปียกสีเข้มบนพื้นกระเบื้องใต้เครื่องปรับอากาศติดผนังสีขาว มีแอ่งน้ำเล็ก ๆ สะท้อนแสง

สาเหตุที่หนึ่ง ท่อน้ำทิ้งตัน ซึ่งพบมากที่สุด

ฝุ่นที่ผ่านฟิลเตอร์เข้าไปเจอกับความชื้นบนคอยล์ กลายเป็นเมือกที่ไหลลงไปสะสมในท่อ

เมือกนั้นค่อย ๆ หนาขึ้นจนน้ำผ่านไม่ได้ แล้วน้ำก็ล้นถาดออกมาทางด้านหน้าของเครื่อง

อาการที่บอกว่าเป็นข้อนี้คือ น้ำหยดจากขอบล่างของตัวเครื่องเป็นแนวยาว ไม่ใช่จากจุดเดียว

และมักหยดหนักที่สุดหลังเปิดเครื่องไปสักพัก ไม่ใช่ทันทีที่เปิด

สาเหตุที่สอง ปลายท่อด้านนอกจมน้ำหรือถูกอุด

ท่อน้ำทิ้งระบายด้วยแรงโน้มถ่วง ถ้าปลายท่อจมอยู่ในน้ำขัง น้ำในท่อก็ไหลออกไม่ได้

สิ่งที่พบบ่อยคือปลายท่อจุ่มลงในถังรองน้ำที่เต็ม หรือหย่อนลงไปในร่องระบายน้ำที่มีน้ำขัง

อีกกรณีคือแมลง จิ้งจก หรือใบไม้เข้าไปอุดปลายท่อ

ข้อนี้ตรวจง่ายที่สุดในบรรดาทั้งหมด เพราะแค่เดินออกไปดูปลายท่อว่ามีน้ำหยดออกมาหรือไม่ขณะที่แอร์ทำงาน

ถ้าไม่มีน้ำออกเลยทั้งที่แอร์เปิดอยู่และห้องเย็น แปลว่าน้ำติดอยู่ในระบบ

สาเหตุที่สาม ท่อไม่มีความลาดหรือมีจุดแอ่น

ท่อน้ำทิ้งต้องลาดลงตลอดทาง

ถ้าช่างเดินท่อแล้วมีช่วงที่ยกขึ้น หรือมีจุดที่หย่อนเป็นแอ่ง น้ำจะค้างอยู่ตรงนั้น

น้ำที่ค้างคือที่ที่เมือกเกิดเร็วที่สุด ปัญหานี้จึงกลับมาเรื่อย ๆ แม้จะเพิ่งล้างไป

อาการที่ชี้ไปที่ข้อนี้คือ ล้างท่อแล้วหายไปสองสามเดือนแล้วกลับมาใหม่ทุกครั้ง

ข้อนี้แก้ได้ที่การเดินท่อใหม่ ไม่ใช่ที่การล้างซ้ำ

สาเหตุที่สี่ ตัวเครื่องติดตั้งไม่ได้ระดับ

ถาดรองน้ำออกแบบให้เอียงไปทางรูระบาย

ถ้าตัวเครื่องถูกยึดเอียงผิดด้าน น้ำจะไหลไปกองอีกฝั่งแล้วล้นออกมา

อาการคือน้ำหยดจากมุมใดมุมหนึ่งของเครื่องเป็นประจำ ไม่ใช่ตลอดแนว

ข้อนี้มักเกิดกับเครื่องที่เพิ่งติดตั้งใหม่ หรือเครื่องที่เพิ่งถอดล้างแล้วประกอบกลับ

สาเหตุที่ห้า คอยล์เป็นน้ำแข็งแล้วละลาย

เมื่อลมผ่านคอยล์น้อยเกินไป อุณหภูมิที่ผิวคอยล์จะต่ำจนความชื้นกลายเป็นน้ำแข็งเกาะ

พอปิดเครื่อง น้ำแข็งละลายพร้อมกันทีเดียว ซึ่งเกินกว่าที่ถาดจะรับไหว

สิ่งที่ทำให้ลมผ่านน้อยมีสามอย่าง คือฟิลเตอร์ตัน คอยล์ตัน และพัดลมอ่อน

อีกสาเหตุหนึ่งของการเป็นน้ำแข็งคือน้ำยาต่ำจากรอยรั่ว ซึ่งต้องให้ช่างวัดแรงดัน

อาการที่บอกว่าเป็นข้อนี้คือ เห็นน้ำแข็งหรือน้ำค้างแข็งที่คอยล์หรือที่ท่อทองแดง และลมที่ออกมาอ่อนกว่าปกติ

สาเหตุที่หก ฉนวนหุ้มท่อน้ำยาแตกหรือหลุด

ข้อนี้ไม่ใช่น้ำจากถาดเลย แต่เป็นน้ำที่กลั่นตัวบนผิวท่อทองแดงที่เย็นจัด

ถ้าฉนวนหุ้มท่อฉีกขาดหรือเลื่อนหลุด ผิวท่อจะสัมผัสอากาศชื้นโดยตรงแล้วเกิดหยดน้ำ

อาการที่แยกได้ชัดคือ น้ำหยดจากจุดที่ท่อเข้าเครื่องหรือจากตามแนวท่อ ไม่ใช่จากตัวเครื่อง

เดินตามแนวท่อแล้วจับดู ถ้าเจอช่วงที่เปียกและเย็นจัดโดยไม่มีฉนวนหุ้ม นั่นคือคำตอบ

สาเหตุที่เจ็ด ถาดรองน้ำแตกหรือผุ

ถาดพลาสติกที่ผ่านความร้อนเย็นสลับกันมาหลายปีอาจร้าว

และถาดโลหะในเครื่องรุ่นเก่าอาจผุจนเป็นรู

ข้อนี้คือข้อเดียวในแปดข้อที่เป็นความเสียหายของตัวเครื่องจริง และต้องเปลี่ยนอะไหล่

อาการคือหยดต่อเนื่องแม้จะล้างท่อแล้วและปลายท่อโล่งดี

สาเหตุที่แปด คอยล์สกปรกจนน้ำกระเด็น

เมื่อครีบคอยล์เต็มไปด้วยฝุ่น หยดน้ำจะเกาะเป็นก้อนใหญ่แทนที่จะไหลลงถาดตามปกติ

ลมจากพัดลมจึงพัดหยดน้ำเหล่านั้นออกมาข้างหน้าเครื่อง

อาการคือมีละอองน้ำหรือหยดน้ำกระเด็นออกมาตอนเปิดพัดลมแรง แต่ไม่หยดตอนพัดลมเบา

ปลายท่อน้ำทิ้งสีขาวโผล่ออกมาจากผนังนอกบ้านและมีน้ำหยดลงบนทางเดินคอนกรีต ผนังรอบ ๆ มีคราบชื้น

ซ่อมเองได้แค่ไหน

สามอย่างนี้เจ้าของบ้านทำได้เอง และมักแก้ปัญหาได้จริง

หนึ่ง ล้างฟิลเตอร์และตรวจว่าลมออกแรงปกติ เพราะฟิลเตอร์ตันคือต้นทางของทั้งเรื่องน้ำแข็งและเรื่องเมือก

สอง เดินไปดูปลายท่อด้านนอก ว่ามีน้ำหยดออกมาขณะเครื่องทำงานหรือไม่ ปลายท่อจมน้ำอยู่หรือเปล่า และมีอะไรอุดอยู่ไหม

ถ้าปลายท่อจุ่มอยู่ในน้ำ ให้ยกขึ้นมาให้พ้นน้ำ ซึ่งบางครั้งแก้ปัญหาได้ทันทีโดยไม่ต้องทำอะไรอีก

สาม ดูดน้ำออกจากท่อจากปลายด้านนอก ด้วยเครื่องดูดฝุ่นชนิดดูดน้ำได้ โดยครอบปลายท่อไว้แล้วเปิดสั้น ๆ หลายครั้ง

วิธีนี้ดึงเมือกออกมาได้จริงและปลอดภัยกว่าการดันเข้าไป

ส่วนสิ่งที่ไม่ควรทำเองมีสามอย่างเช่นกัน

อย่าเป่าท่อด้วยปาก เพราะสิ่งที่อยู่ในท่อคือเมือกที่เกิดจากความชื้นและฝุ่นสะสมหลายปี

อย่าแหย่ลวดแข็งเข้าไปในท่อ เพราะปลายลวดอาจทะลุถาดหรือทะลุท่อ แล้วเปลี่ยนปัญหาเล็กเป็นปัญหาที่ต้องเปลี่ยนอะไหล่

อย่าถอดตัวเครื่องลงมาเอง เพราะมีท่อน้ำยาและสายไฟติดอยู่ และการดึงผิดจังหวะทำให้ท่อทองแดงหักได้

เมื่อไรที่ต้องเรียกช่าง

  • ล้างฟิลเตอร์และเคลียร์ปลายท่อแล้วยังหยด ซึ่งชี้ไปที่ท่อตันลึก ถาดสกปรก หรือถาดแตก
  • เห็นน้ำแข็งเกาะที่คอยล์หรือท่อทองแดง ซึ่งต้องวัดแรงดันเพื่อแยกว่าลมไม่พอหรือน้ำยาต่ำ
  • ล้างแล้วหายไม่กี่เดือนแล้วกลับมาทุกครั้ง ซึ่งมักเป็นเรื่องความลาดของท่อ ไม่ใช่เรื่องความสะอาด
  • น้ำหยดจากมุมเดิมมุมเดียวเสมอ ซึ่งชี้ไปที่ระดับการติดตั้ง
  • มีน้ำซึมบนผนังตามแนวท่อ ซึ่งเป็นเรื่องฉนวนหุ้มท่อและควรแก้ก่อนที่ผนังจะเสีย

เรื่องผนังชื้นและผลของมันในระยะยาว เป็นคนละเรื่องกับแอร์แต่เกี่ยวพันกัน

ทำอย่างไรไม่ให้กลับมาอีก

ล้างฟิลเตอร์ทุกสองถึงสี่สัปดาห์ ซึ่งลดต้นทางของเมือกโดยตรง

ล้างใหญ่โดยช่างปีละครั้ง ซึ่งรวมถึงล้างถาดและท่อ ไม่ใช่แค่คอยล์ รายละเอียดอยู่ในล้างแอร์เองกับเรียกช่าง ต่างกันตรงไหนที่มองไม่เห็น

ให้ช่างตรวจความลาดของท่อในการล้างครั้งหน้า โดยเฉพาะถ้าปัญหาเคยกลับมาแล้ว

ยกปลายท่อให้พ้นน้ำขังเสมอ และอย่าปล่อยให้ปลายท่อจุ่มลงในถังหรือร่องน้ำ

ตรวจฉนวนหุ้มท่อปีละครั้ง โดยเฉพาะช่วงที่อยู่กลางแดด ซึ่งฉนวนเสื่อมเร็วที่สุด

ถาดพลาสติกสีขาวตื้น ๆ ที่ถอดออกมาวางบนพื้นกระเบื้อง ด้านในเคลือบด้วยเมือกสีเทาอมเขียว

คำถามที่พบบ่อย

แอร์น้ำหยดแปลว่าเครื่องรั่วไหม

แทบไม่เคย แอร์สร้างน้ำอยู่แล้วจากการกลั่นตัวของความชื้น ปัญหาคือน้ำที่ควรออกไปทางท่อออกไปไม่ได้ ในแปดสาเหตุมีเพียงถาดแตกเท่านั้นที่เป็นความเสียหายของตัวเครื่อง

ตรวจอะไรได้เองก่อนเรียกช่าง

สามอย่าง คือล้างฟิลเตอร์ ตรวจว่าปลายท่อด้านนอกมีน้ำหยดออกมาไหม และดูว่าปลายท่อจมน้ำหรือถูกอุดหรือเปล่า

ใช้เครื่องดูดฝุ่นดูดท่อได้ไหม

ได้ ถ้าเป็นชนิดที่ดูดน้ำได้ โดยครอบปลายท่อด้านนอกแล้วเปิดสั้น ๆ หลายครั้ง วิธีดูดปลอดภัยกว่าการดันหรือแหย่เข้าไป

ทำไมล้างท่อแล้วอีกไม่กี่เดือนกลับมาอีก

มักเป็นเพราะท่อไม่มีความลาดตลอดทางหรือมีจุดแอ่นที่น้ำค้าง ซึ่งเป็นที่ที่เมือกเกิดเร็วที่สุด ต้องแก้ที่การเดินท่อ ไม่ใช่ล้างซ้ำ

น้ำหยดตามแนวท่อ ไม่ใช่จากตัวเครื่อง เกิดจากอะไร

เกิดจากฉนวนหุ้มท่อน้ำยาแตกหรือเลื่อนหลุด ทำให้ความชื้นกลั่นตัวบนผิวท่อทองแดงที่เย็นจัด ให้เดินตามแนวท่อแล้วหาช่วงที่เปียกและไม่มีฉนวนหุ้ม

เห็นน้ำแข็งที่คอยล์ ต้องทำอย่างไร

ปิดเครื่องให้น้ำแข็งละลายก่อน แล้วล้างฟิลเตอร์ ถ้ายังเป็นอีกให้เรียกช่างวัดแรงดัน เพราะสาเหตุอาจเป็นลมผ่านน้อยหรือน้ำยาต่ำจากรอยรั่ว

ปล่อยให้หยดต่อไปได้ไหม

ไม่ควร เพราะน้ำที่ซึมลงผนังและฝ้าทำให้เกิดคราบและเชื้อรา และในบางกรณีไหลลงไปถึงจุดต่อสายไฟที่อยู่ด้านหลังเครื่อง

ต้องเปลี่ยนแอร์ใหม่ไหม

ไม่ ในกรณีส่วนใหญ่ เพราะเจ็ดในแปดสาเหตุแก้ได้ด้วยการล้างหรือปรับการติดตั้ง ส่วนถาดแตกก็เปลี่ยนเฉพาะถาดได้

สรุป

  • น้ำหยดแทบไม่เคยแปลว่าเครื่องรั่ว แต่แปลว่าน้ำออกไปทางท่อไม่ได้
  • สาเหตุอันดับหนึ่งคือท่อน้ำทิ้งตันด้วยเมือกจากฝุ่นกับความชื้น
  • ปลายท่อจมน้ำหรือถูกอุด เป็นข้อที่ตรวจง่ายที่สุดและแก้เร็วที่สุด
  • ล้างแล้วกลับมาทุกไม่กี่เดือน มักเป็นเรื่องความลาดของท่อ
  • น้ำหยดจากมุมเดียวเสมอ ชี้ไปที่ระดับการติดตั้ง
  • น้ำแข็งที่คอยล์มาจากลมผ่านน้อยหรือน้ำยาต่ำ และละลายทีเดียวจนล้นถาด
  • น้ำตามแนวท่อคือฉนวนหุ้มท่อแตก ไม่ใช่ปัญหาของถาด
  • ล้างฟิลเตอร์ ดูปลายท่อ และดูดน้ำจากปลายท่อ คือสามอย่างที่ทำเองได้
  • อย่าเป่าท่อด้วยปาก และอย่าแหย่ลวดแข็งเข้าไป