สองอย่างที่คุณล้างได้ กับห้าอย่างที่คุณมองไม่เห็น

สิ่งที่เจ้าของบ้านล้างเองได้จริงมีสองอย่าง คือแผ่นกรองอากาศกับหน้ากากพลาสติก

สองอย่างนี้อยู่หน้าสุด ถอดออกมาได้ด้วยมือ และล้างด้วยน้ำเปล่ากับแปรงนุ่ม

ส่วนที่เหลืออีกห้าอย่างอยู่ลึกเข้าไป และเป็นส่วนที่ตัดสินว่าแอร์เย็นหรือไม่ กินไฟเท่าไร และมีกลิ่นหรือเปล่า

เพราะฉะนั้นการล้างแอร์เองไม่ได้แทนการล้างใหญ่ มันคือคนละงานที่บังเอิญใช้คำเดียวกัน

คนที่ล้างฟิลเตอร์เองทุกเดือนแล้วเรียกช่างปีละครั้ง อยู่ในจุดที่ถูกที่สุดและได้ผลที่สุด

เครื่องปรับอากาศสีขาวติดผนังภายนอก เปิดฝาหน้าขึ้นให้เห็นแผ่นกรองที่เต็มไปด้วยฝุ่นสีเทา

ห้าอย่างที่อยู่ข้างในและช่างเป็นคนทำ

คอยล์เย็น คือแผงครีบอลูมิเนียมที่อากาศต้องผ่าน เมื่อฝุ่นเกาะจนแน่น อากาศผ่านได้น้อยลงและความเย็นก็ลดลง

การล้างต้องใช้น้ำแรงดันฉีดผ่านครีบโดยไม่ทำให้ครีบบิดงอ ซึ่งต้องมีทั้งอุปกรณ์และมือ

ถาดรองน้ำและท่อน้ำทิ้ง เป็นที่ที่ความชื้นกับฝุ่นรวมกันเป็นเมือก

เมือกนั้นคือสาเหตุอันดับหนึ่งของแอร์น้ำหยดลงมาบนพื้น เพราะมันอุดท่อจนน้ำล้นถาด

คนที่คิดว่าแอร์รั่วส่วนใหญ่กำลังเจอท่อน้ำทิ้งตัน ไม่ใช่ตัวเครื่องรั่ว

โบลเวอร์ คือพัดลมทรงกระบอกที่มีใบเล็ก ๆ เรียงกันอยู่ในตัวเครื่อง

นี่คือจุดที่สกปรกที่สุดของแอร์ทั้งเครื่อง และเป็นแหล่งของกลิ่นอับที่ออกมาตอนเปิดเครื่อง

มันมองไม่เห็นจากด้านหน้า และล้างไม่ได้โดยไม่ถอดชิ้นส่วน

คอยล์ร้อนที่อยู่นอกบ้าน คือชิ้นที่คนลืมมากที่สุด เพราะอยู่นอกสายตา

เมื่อครีบของมันตันด้วยฝุ่นและใบไม้ ความร้อนระบายออกไม่ได้ คอมเพรสเซอร์จึงทำงานหนักขึ้นและกินไฟมากขึ้นโดยที่ห้องไม่ได้เย็นขึ้นเลย

ค่าทางไฟฟ้าและแรงดันในระบบ ซึ่งวัดได้ด้วยเกจและแคลมป์มิเตอร์เท่านั้น

ตัวเลขพวกนี้บอกว่าเครื่องกำลังทำงานปกติหรือกำลังจะมีปัญหา ก่อนที่จะพังจริง

เรื่องเติมน้ำยา ที่ควรเข้าใจให้ตรง

ระบบน้ำยาแอร์เป็นระบบปิด

แปลว่าถ้าไม่มีรอยรั่ว น้ำยาจะไม่ลดลงเลยตลอดอายุการใช้งาน

เพราะฉะนั้นถ้าต้องเติมทุกปี แปลว่ามีรอยรั่วอยู่ที่ไหนสักแห่ง

การเติมโดยไม่หารอยรั่วคือการจ่ายเงินซ้ำทุกปีให้กับปัญหาเดิม

สิ่งที่ควรถามช่างคือ วัดแรงดันแล้วต่ำจริงหรือไม่ และถ้าต่ำ ได้หารอยรั่วหรือยัง

ส่วนคำว่าล้างแอร์ทีไรต้องเติมน้ำยาทุกที ไม่ใช่เรื่องปกติ และควรถามเหตุผลทุกครั้ง

อาการที่บอกว่าเกินขอบเขตของการล้างเอง

  • ล้างฟิลเตอร์แล้วยังไม่เย็น ซึ่งชี้ไปที่คอยล์ตัน คอยล์ร้อนตัน หรือน้ำยาต่ำ
  • น้ำหยดลงมาจากตัวเครื่อง ซึ่งมักเป็นท่อน้ำทิ้งตัน
  • กลิ่นอับตอนเปิดเครื่อง ซึ่งมาจากโบลเวอร์และถาดน้ำ ไม่ใช่จากฟิลเตอร์
  • เสียงดังผิดปกติ ซึ่งอาจเป็นใบพัดไม่สมดุลหรือลูกปืนเสีย
  • เบรกเกอร์ทริปเมื่อเปิดแอร์ ซึ่งเป็นเรื่องไฟฟ้าและควรไล่หาสาเหตุตามเบรกเกอร์ทริปบ่อย ไล่หาสาเหตุเองได้ก่อนเรียกช่าง

ห้าอาการนี้ล้างเองเท่าไรก็ไม่หาย เพราะสาเหตุอยู่ในส่วนที่มือเข้าไม่ถึง

ความถี่ที่พอดี

ล้างฟิลเตอร์เองทุกสองถึงสี่สัปดาห์ ในบ้านที่เปิดแอร์ทุกวัน

บ้านที่มีสัตว์เลี้ยง อยู่ริมถนน หรืออยู่ใกล้พื้นที่ก่อสร้าง ควรถี่กว่านั้น

เรียกช่างล้างใหญ่ปีละครั้ง สำหรับบ้านทั่วไป

ปีละสองครั้ง สำหรับเครื่องที่เปิดเกือบทั้งวัน หรือติดตั้งในจุดที่ฝุ่นเยอะ

ความถี่ที่มากกว่านั้นไม่ได้ทำให้ดีขึ้น และการถอดล้างบ่อยเกินไปทำให้ชิ้นส่วนพลาสติกและซีลเสื่อมเร็ว

ข้อควรระวังตอนล้างฟิลเตอร์เอง

ปลดเบรกเกอร์ก่อนเสมอ ไม่ใช่แค่กดปิดรีโมต

อย่าฉีดน้ำเข้าไปในตัวเครื่อง เพราะแผงวงจรอยู่ด้านข้าง และน้ำที่เข้าไปถึงมันคือค่าซ่อมที่แพงกว่าค่าล้างหลายเท่า

อย่าใช้แปรงแข็งกับครีบอลูมิเนียม เพราะครีบที่บิดงอปิดทางลมถาวร

อย่าใช้น้ำยาล้างที่เข้มข้น เพราะกัดอลูมิเนียมและทิ้งคราบที่ดูดฝุ่นกลับมาเกาะเร็วกว่าเดิม

ตากให้แห้งสนิทก่อนใส่กลับ เพราะฟิลเตอร์ที่ยังชื้นคือจุดเริ่มของกลิ่น

คำถามที่พบบ่อย

ล้างแอร์เองพอไหม

พอสำหรับแผ่นกรองอากาศและหน้ากาก แต่ไม่พอสำหรับคอยล์ ถาดน้ำ ท่อน้ำทิ้ง โบลเวอร์ และคอยล์ร้อนนอกบ้าน ซึ่งเป็นส่วนที่ตัดสินความเย็นและการกินไฟ

ทำไมล้างฟิลเตอร์แล้วยังไม่เย็น

เพราะฟิลเตอร์เป็นแค่ด่านแรก ถ้าคอยล์เย็นตัน คอยล์ร้อนนอกบ้านตัน หรือน้ำยาต่ำจากรอยรั่ว การล้างฟิลเตอร์ไม่ช่วยอะไร

แอร์น้ำหยดเกิดจากอะไร

ส่วนใหญ่เกิดจากท่อน้ำทิ้งตันด้วยเมือกที่เกิดจากฝุ่นผสมความชื้น ทำให้น้ำล้นถาด ไม่ใช่ตัวเครื่องรั่ว

ล้างแอร์ต้องเติมน้ำยาทุกครั้งไหม

ไม่ต้อง ระบบน้ำยาเป็นระบบปิด ถ้าไม่มีรอยรั่วน้ำยาจะไม่ลด การต้องเติมทุกปีแปลว่ามีรอยรั่ว และควรหารอยรั่วก่อนเติม

ควรล้างใหญ่บ่อยแค่ไหน

ปีละครั้งสำหรับบ้านทั่วไป และปีละสองครั้งสำหรับเครื่องที่เปิดเกือบทั้งวันหรืออยู่ในจุดที่ฝุ่นเยอะ

กลิ่นอับตอนเปิดแอร์แก้อย่างไร

กลิ่นมาจากโบลเวอร์และถาดน้ำ ไม่ใช่จากฟิลเตอร์ จึงต้องถอดล้างโดยช่าง การพ่นน้ำยาดับกลิ่นกลบได้ชั่วคราวแต่ไม่ได้แก้ต้นเหตุ

ล้างบ่อยเกินไปมีผลเสียไหม

มี เพราะการถอดประกอบบ่อยทำให้ชิ้นส่วนพลาสติกและซีลเสื่อมเร็วขึ้น โดยไม่ได้ทำให้เย็นขึ้นกว่าเดิม

สรุป

  • ล้างเองได้จริงสองอย่างคือแผ่นกรองอากาศกับหน้ากาก
  • ห้าอย่างที่มองไม่เห็นคือคอยล์เย็น ถาดน้ำและท่อทิ้ง โบลเวอร์ คอยล์ร้อน และค่าทางไฟฟ้า
  • กลิ่นอับมาจากโบลเวอร์และถาดน้ำ ไม่ใช่จากฟิลเตอร์
  • น้ำหยดส่วนใหญ่คือท่อน้ำทิ้งตัน ไม่ใช่เครื่องรั่ว
  • คอยล์ร้อนนอกบ้านคือจุดที่คนลืม และเป็นตัวที่ทำให้กินไฟเพิ่ม
  • ระบบน้ำยาเป็นระบบปิด ถ้าต้องเติมทุกปีแปลว่ามีรอยรั่ว
  • ล้างฟิลเตอร์เองทุกสองถึงสี่สัปดาห์ และเรียกช่างล้างใหญ่ปีละครั้ง
  • ปลดเบรกเกอร์ก่อนล้างเสมอ และอย่าฉีดน้ำเข้าตัวเครื่อง