ห้องน้ำกลิ่นย้อน และพัดลมดูดอากาศที่ดูดไม่ออก

กลิ่นย้อนจากท่อไม่ได้แปลว่าท่อสกปรก แต่แปลว่าไม่มีน้ำกั้นอยู่

ท่อน้ำทิ้งทุกเส้นเชื่อมต่อกับที่ที่มีกลิ่น นั่นคือเรื่องปกติ

สิ่งที่กันกลิ่นไม่ให้ขึ้นมาในห้องน้ำ ไม่ใช่ความสะอาดของท่อ แต่คือน้ำจำนวนเล็กน้อยที่ค้างอยู่ในคอห่านใต้ท่อ

น้ำก้อนนั้นทำหน้าที่เหมือนฝาปิด กลิ่นจากท่อรวมดันขึ้นมาถึงตรงนั้นแล้วไปต่อไม่ได้

ดังนั้นเมื่อคุณได้กลิ่นในห้องน้ำ คำถามแรกไม่ใช่จะล้างท่ออย่างไร แต่คือน้ำที่ควรกั้นอยู่ตรงไหนหายไปไหน

คำตอบมักเป็นหนึ่งในสามอย่าง และสองในสามนั้นแก้ได้เองในวันเดียว

สามทางที่กลิ่นเข้ามาได้

หนึ่ง คอห่านแห้ง ห้องน้ำที่ไม่ได้ใช้เป็นสัปดาห์ น้ำในคอห่านจะระเหยไปจนหมด โดยเฉพาะห้องน้ำชั้นล่างที่ใช้เฉพาะเวลามีแขก และห้องน้ำในบ้านที่ปิดไว้ตอนไปต่างจังหวัด

วิธีทดสอบง่ายมาก เทน้ำลงรูระบายน้ำสักหนึ่งลิตร ถ้ากลิ่นหายไปภายในไม่กี่นาที นั่นคือคำตอบ

วิธีป้องกันคือเทน้ำลงทุกรูระบายอย่างน้อยเดือนละครั้งในห้องที่ไม่ค่อยใช้ และถ้าจะไปนาน ให้เทน้ำผสมน้ำมันพืชลงไปเล็กน้อย เพราะชั้นน้ำมันบาง ๆ ที่ลอยอยู่จะทำให้น้ำระเหยช้าลงมาก

สอง ตะแกรงระบายน้ำที่ไม่มีคอห่านเลย นี่คือปัญหาที่พบมากในบ้านและอาคารเก่า และในงานต่อเติมที่ช่างรีบ

ให้ยกตะแกรงขึ้นมาส่องดู ถ้าเห็นเป็นท่อตรงดิ่งลงไปโดยไม่มีส่วนโค้งหรือกระเปาะเก็บน้ำ แปลว่าห้องน้ำนั้นไม่เคยมีอะไรกั้นกลิ่นเลยตั้งแต่แรก

ทางแก้ที่ไม่ต้องทุบพื้นคือใส่ตะแกรงชนิดที่มีลิ้นกันกลิ่นในตัว ซึ่งมีทั้งแบบลิ้นซิลิโคนที่ปิดเองเมื่อไม่มีน้ำไหล และแบบลูกลอย หาซื้อได้ทั่วไปและเปลี่ยนเองได้

ข้อควรรู้คือลิ้นพวกนี้มีอายุ ซิลิโคนจะแข็งและปิดไม่สนิทหลังผ่านไปหลายปี ถ้ากลิ่นกลับมาหลังเคยแก้ได้แล้ว ให้สงสัยตัวนี้ก่อน

สาม ท่อน้ำล้นและจุดต่อที่ไม่ได้ซีล รอบท่อที่ทะลุพื้นหรือผนัง ถ้าปูนไม่ได้อุดสนิท กลิ่นจะเล็ดลอดออกมาตรงนั้นได้ โดยไม่เกี่ยวกับรูระบายน้ำเลย

ให้ดูรอบโคนโถส้วม รอบท่อใต้อ่างล้างหน้า และช่องที่ท่อผ่านผนังไปเครื่องทำน้ำอุ่น

พัดลมดูดอากาศที่ดูดไม่ออก เพราะไม่มีอากาศให้เข้า

นี่คือเรื่องที่คนเข้าใจผิดมากที่สุด และเป็นเหตุผลที่ห้องน้ำหลายห้องเปลี่ยนพัดลมแรงขึ้นแล้วก็ยังไม่ดีขึ้น

พัดลมดูดอากาศทำงานได้ต่อเมื่อมีอากาศไหลเข้ามาแทนที่

ถ้าประตูห้องน้ำปิดสนิท ไม่มีช่องใต้ประตู ไม่มีเกล็ดระบายอากาศ และหน้าต่างปิดหมด พัดลมจะสร้างความดันลบในห้อง แล้วอากาศจะถูกดึงเข้ามาจากทางเดียวที่เหลืออยู่

ทางเดียวที่เหลือนั้นคือท่อน้ำทิ้ง ผลคือคุณเปิดพัดลมเพื่อไล่กลิ่น แต่พัดลมกลับดูดกลิ่นจากท่อขึ้นมาให้เอง

วิธีตรวจใช้เวลาสิบวินาที เปิดพัดลม แล้วเอากระดาษทิชชูแผ่นเดียวแปะที่ตะแกรง ถ้ามันดูดติดค้างอยู่ แปลว่าพัดลมทำงานได้จริง ถ้ามันร่วงหรือแทบไม่ติด แสดงว่าอากาศเข้าไม่พอ หรือท่อมีปัญหา

ทางแก้คือทำช่องอากาศเข้า อย่างที่ง่ายที่สุดคือเว้นช่องใต้ประตูราวหนึ่งถึงสองเซนติเมตร หรือใส่เกล็ดระบายอากาศที่บานประตูส่วนล่าง

อีกวิธีคือเปิดประตูทิ้งไว้ขณะที่พัดลมทำงานหลังอาบน้ำเสร็จ ซึ่งได้ผลทันทีและไม่ต้องจ่ายอะไรเลย

ท่อพัดลมที่ปล่อยลงในฝ้า แทนที่จะออกนอกบ้าน

ข้อนี้ต้องขึ้นไปดูถึงจะรู้ และเมื่อรู้แล้วมักอธิบายทุกอย่างได้

พัดลมฝังฝ้าจำนวนไม่น้อยถูกติดตั้งโดยไม่ต่อท่อออกไปนอกอาคารเลย ลมชื้นจากห้องน้ำจึงถูกเป่าเข้าไปในโพรงฝ้า

ผลที่ตามมาคือฝ้าเป็นคราบ ไม้ในโพรงชื้น และกลิ่นอับที่หาต้นตอไม่เจอเพราะมันไม่ได้อยู่ในห้องน้ำ

ให้เปิดช่องเซอร์วิสแล้วส่องไฟดูว่าท่อของพัดลมไปจบที่ไหน ถ้าปลายท่อลอยอยู่กลางฝ้า นั่นคือสิ่งที่ต้องแก้ก่อนเรื่องอื่นทั้งหมด

ความชื้นที่สะสมในโพรงฝ้ายังทำให้เข้าใจผิดว่าหลังคารั่วได้ด้วย วิธีแยกสองอย่างนี้ออกจากกันอยู่ในการหารอยรั่วของหลังคาบ้าน

เรื่องท่ออีกสองข้อที่ควรรู้ ท่ออ่อนแบบย่นทุกข้อพับกินแรงลม ยิ่งยาวและยิ่งโค้งมาก ลมยิ่งออกน้อย ให้เดินท่อสั้นที่สุดและตรงที่สุดเท่าที่ทำได้

และท่อที่แอ่นเป็นท้องช้างจะสะสมน้ำที่กลั่นตัวอยู่ข้างใน จนวันหนึ่งน้ำหยดกลับลงมาที่ตะแกรง ให้ยึดท่อให้ลาดลงไปทางปลายทางเสมอ

ปลายท่อที่ออกนอกบ้านควรมีลิ้นกันลมย้อน เพื่อไม่ให้ลมและแมลงเข้ามาตอนพัดลมปิด

ห้องน้ำในคอนโดมีข้อที่บ้านเดี่ยวไม่มี

คอนโดส่วนใหญ่ระบายอากาศห้องน้ำผ่านปล่องรวมที่วิ่งขึ้นตลอดตึก

เมื่อห้องหนึ่งเปิดพัดลม อากาศจะถูกดันเข้าไปในปล่องนั้น และถ้าห้องอื่นไม่มีลิ้นกันลมย้อน อากาศส่วนหนึ่งจะไหลย้อนเข้าไปในห้องที่พัดลมปิดอยู่

นี่คือเหตุผลที่คุณได้กลิ่นบุหรี่หรือกลิ่นอาหารของเพื่อนบ้านในห้องน้ำตัวเอง ทั้งที่ปิดประตูอยู่

สิ่งที่ทำได้ในห้องตัวเองคือใส่พัดลมหรืออุปกรณ์ที่มีลิ้นกันลมย้อน และปิดช่องรอบท่อให้สนิท

ส่วนที่แก้เองไม่ได้คือปล่องรวม ซึ่งเป็นทรัพย์ส่วนกลาง ให้แจ้งนิติบุคคลเป็นลายลักษณ์อักษร เพราะถ้ามีหลายห้องเจอเหมือนกัน มันจะกลายเป็นงานที่ส่วนกลางต้องจัดการ

ปัญหาคอนโดข้ออื่นที่มักมาพร้อมกัน อยู่ในค่าไฟค่าน้ำคอนโดแพงผิดปกติ

ไล่แก้ตามลำดับนี้

• เทน้ำหนึ่งลิตรลงทุกรูระบาย แล้วรอสิบนาที ถ้ากลิ่นหาย จบตรงนี้
• ยกตะแกรงดูว่ามีคอห่านหรือลิ้นกันกลิ่นไหม ถ้าไม่มี ให้เปลี่ยนตะแกรงเป็นชนิดมีลิ้น
• ทดสอบพัดลมด้วยกระดาษทิชชู ถ้าไม่ดูดติด ให้เปิดประตูแล้วลองใหม่
• ถ้าเปิดประตูแล้วดูดติด แปลว่าต้องทำช่องอากาศเข้าที่ประตู
• ถ้าเปิดประตูแล้วยังไม่ดูด ให้ขึ้นไปดูปลายท่อบนฝ้า
• ตรวจรอยต่อรอบโคนโถและรอบท่อที่ทะลุผนัง ว่าอุดสนิทหรือไม่

ลำดับนี้สำคัญ เพราะคนส่วนใหญ่เริ่มจากการซื้อพัดลมใหม่ ซึ่งเป็นข้อที่แพงที่สุดและแก้ได้น้อยที่สุด

ถ้าจะเปลี่ยนพัดลมจริง ให้ดูค่าอัตราการระบายอากาศเป็นลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมงบนกล่อง แล้วเทียบกับปริมาตรห้อง คือกว้างคูณยาวคูณสูง พัดลมที่ระบายอากาศได้หลายเท่าของปริมาตรห้องต่อชั่วโมงจึงจะเปลี่ยนอากาศได้ทัน

และให้เลือกรุ่นที่มีตัวตั้งเวลาหรือเซนเซอร์ความชื้น เพราะการเดินต่ออีกสิบถึงยี่สิบนาทีหลังอาบน้ำ คือสิ่งที่ทำให้ห้องแห้งจริง ไม่ใช่การเปิดตอนอาบแล้วปิดตอนออก

คำถามที่พบบ่อย

ทำไมห้องน้ำมีกลิ่นเหม็นย้อนขึ้นมา

เพราะน้ำที่ควรค้างอยู่ในคอห่านแห้งไป หรือรูระบายนั้นไม่มีคอห่านเลย ให้เทน้ำหนึ่งลิตรลงไปแล้วรอสิบนาที ถ้ากลิ่นหายแสดงว่าเป็นเรื่องน้ำแห้ง

ห้องน้ำที่ไม่ค่อยใช้ควรทำอย่างไร

เทน้ำลงทุกรูระบายอย่างน้อยเดือนละครั้ง และถ้าจะไม่อยู่นาน ให้เติมน้ำมันพืชลงไปเล็กน้อยเพื่อชะลอการระเหย

เปลี่ยนพัดลมแรงขึ้นแล้วยังไม่ดีขึ้น เพราะอะไร

ส่วนใหญ่เพราะไม่มีอากาศไหลเข้ามาแทนที่ ให้เว้นช่องใต้ประตูหรือใส่เกล็ดระบายอากาศ และลองเปิดประตูแล้วทดสอบด้วยกระดาษทิชชูอีกครั้ง

ทำไมเปิดพัดลมแล้วกลิ่นแรงขึ้น

เพราะห้องปิดสนิทจนพัดลมสร้างความดันลบ แล้วดึงอากาศเข้ามาทางท่อน้ำทิ้ง ซึ่งเป็นทางเดียวที่เหลืออยู่

ได้กลิ่นเพื่อนบ้านในห้องน้ำคอนโด แก้ได้ไหม

ในห้องตัวเองให้ใช้พัดลมหรืออุปกรณ์ที่มีลิ้นกันลมย้อนและอุดช่องรอบท่อ ส่วนปล่องระบายอากาศรวมเป็นทรัพย์ส่วนกลาง ต้องแจ้งนิติบุคคลเป็นลายลักษณ์อักษร

สรุป

• กลิ่นย้อนแปลว่าน้ำที่กั้นอยู่ในคอห่านหายไป หรือไม่เคยมีคอห่านตั้งแต่แรก
• เทน้ำหนึ่งลิตรลงรูระบายคือการทดสอบที่ถูกที่สุดและได้คำตอบเร็วที่สุด
• ตะแกรงชนิดมีลิ้นกันกลิ่นแก้ปัญหาได้โดยไม่ต้องทุบพื้น แต่ลิ้นมีอายุและต้องเปลี่ยน
• พัดลมดูดอากาศต้องมีอากาศไหลเข้ามาแทนที่ ไม่อย่างนั้นมันจะดูดกลิ่นจากท่อขึ้นมาแทน
• ทดสอบด้วยกระดาษทิชชูแผ่นเดียว ถ้าไม่ติดตะแกรง ให้เปิดประตูแล้วลองใหม่
• ตรวจว่าท่อพัดลมออกนอกบ้านจริง ไม่ใช่ปล่อยลงในโพรงฝ้า
• ในคอนโด ให้ใส่ลิ้นกันลมย้อนในห้องตัวเอง และแจ้งนิติบุคคลเรื่องปล่องรวม