เบรกเกอร์ทริปบ่อย ไล่หาสาเหตุเองได้ก่อนเรียกช่าง

เบรกเกอร์ตัดได้จากสามสาเหตุเท่านั้น และการรู้ว่าเป็นสาเหตุไหนแก้ปัญหาไปแล้วครึ่งหนึ่ง

หนึ่ง โหลดเกิน คือมีการใช้ไฟรวมกันเกินพิกัดของวงจรนั้น

สอง ลัดวงจร คือสายที่ไม่ควรแตะกันได้แตะกัน

สาม ไฟรั่วลงดิน ซึ่งเบรกเกอร์ธรรมดาไม่ตัด แต่อุปกรณ์ตัดไฟรั่วจะตัด

สามอย่างนี้มีพฤติกรรมต่างกันชัดเจน และคุณแยกได้เองในสามสิบนาทีโดยไม่ต้องมีเครื่องมืออะไรเลยนอกจากกระดาษกับปากกา

สิ่งเดียวที่ห้ามทำคือเปลี่ยนเบรกเกอร์ให้ใหญ่ขึ้นเพราะมันตัดบ่อย เพราะนั่นไม่ใช่การแก้ปัญหา แต่คือการปิดปากสัญญาณเตือน

แยกสามสาเหตุจากพฤติกรรม

โหลดเกิน มักตัดหลังใช้งานไปสักพัก ไม่ใช่ทันที และมักตัดเมื่อมีเครื่องกินไฟหลายตัวทำงานพร้อมกัน

สังเกตว่ามันมีรูปแบบ เช่นตัดตอนเปิดแอร์พร้อมกับต้มน้ำ หรือตัดตอนเครื่องซักผ้าเข้ารอบทำความร้อน

ลัดวงจร ตัดทันทีและรุนแรง มักตัดตอนเสียบปลั๊กหรือตอนเปิดสวิตช์พอดี บางครั้งมีเสียงหรือประกายไฟร่วมด้วย

ถ้ายกเบรกเกอร์ขึ้นแล้วมันตกลงมาทันทีโดยที่ไม่ได้ใช้อะไรเลย นั่นคือลัดวงจรเกือบแน่นอน

ไฟรั่ว มักเกิดกับวงจรที่มีน้ำหรือความชื้นเกี่ยวข้อง ทั้งเครื่องทำน้ำอุ่น เครื่องซักผ้า ปั๊มน้ำ และไฟนอกบ้าน

สังเกตง่ายว่ามักตัดหลังฝนตก หรือตัดเฉพาะตอนที่ใช้เครื่องนั้นเครื่องเดียว และตัวที่ตัดคืออุปกรณ์ตัดไฟรั่ว ไม่ใช่เบรกเกอร์ธรรมดา

ถ้าคุณมีปุ่ม TEST อยู่บนอุปกรณ์ตัวใดตัวหนึ่งในตู้ นั่นคืออุปกรณ์ตัดไฟรั่ว และมันตัดด้วยเหตุผลคนละอย่างกับตัวอื่น

ขั้นตอนไล่หาสาเหตุ ทำเองได้ทั้งหมด

ขั้นที่หนึ่ง จดว่าตัวไหนตัด

เปิดฝาตู้แล้วดูว่าเบรกเกอร์ตัวไหนอยู่ในตำแหน่งตัด บางรุ่นอยู่กึ่งกลางไม่ใช่ลงสุด

ถ้าเมนตัดทั้งบ้าน กับถ้าตัดเฉพาะวงจรเดียว เป็นคนละเรื่องกันสิ้นเชิง

ขั้นที่สอง จดว่าตัดตอนไหน

เขียนลงกระดาษทุกครั้งที่มันตัด ว่าวันเวลาเท่าไร กำลังใช้อะไรอยู่ และฝนตกหรือเปล่า

สามครั้งก็มักเห็นรูปแบบแล้ว และรูปแบบนี้คือสิ่งที่ช่างต้องการที่สุดถ้าสุดท้ายต้องเรียก

ขั้นที่สาม ตัดตัวแปรออกทีละตัว

• ถอดปลั๊กทุกอย่างในวงจรนั้นออกให้หมด แล้วยกเบรกเกอร์ขึ้น
• ถ้ามันอยู่ได้ แปลว่าปัญหาอยู่ที่เครื่องใช้ไฟฟ้าตัวใดตัวหนึ่ง ไม่ใช่ที่สายในผนัง
• เสียบกลับทีละตัว รอสักพักในแต่ละตัว แล้วดูว่าตัวไหนทำให้ตัด
• ถ้ามันตัดทันทีทั้งที่ถอดปลั๊กหมดแล้ว แปลว่าปัญหาอยู่ในสายหรือในอุปกรณ์ที่ติดตาย เช่นเต้ารับหรือดวงโคม

ขั้นนี้แยกได้ชัดมากว่าเป็นของที่คุณเสียบเข้าไป หรือเป็นของที่อยู่ในผนัง ซึ่งเป็นเส้นแบ่งระหว่างงานที่คุณทำเองได้กับงานที่ต้องเรียกช่าง

ขั้นที่สี่ ถ้าเป็นเครื่องใช้ไฟฟ้า ให้ทดสอบข้ามวงจร

เอาเครื่องที่สงสัยไปเสียบที่ปลั๊กในอีกวงจรหนึ่ง ถ้ามันทำให้วงจรนั้นตัดด้วย ปัญหาคือเครื่องนั้นแน่นอน

ถ้าไปเสียบที่อื่นแล้วปกติดี แปลว่าวงจรเดิมมีอะไรผิด อาจเป็นโหลดรวมที่มากเกินไป

สาเหตุที่พบจริง เรียงตามความถี่

หนึ่ง ของหลายอย่างอยู่ในวงจรเดียวกันเกินไป โดยเฉพาะครัวที่มีหม้อหุงข้าว ไมโครเวฟ กาต้มน้ำ และหม้อทอดอยู่ที่ผนังเดียวกัน

เครื่องทำความร้อนทุกชนิดกินไฟมาก และหลายตัวพร้อมกันในวงจรเดียวคือสูตรสำเร็จของการตัด

สอง เครื่องใช้ไฟฟ้าที่กำลังจะเสีย โดยเฉพาะเครื่องที่มีมอเตอร์หรือฮีตเตอร์ ซึ่งเมื่อฉนวนภายในเริ่มเสื่อมจะเกิดไฟรั่ว

สาม ความชื้นในวงจร ทั้งเต้ารับนอกบ้านที่ฝาไม่ปิด กล่องต่อสายที่น้ำเข้า และดวงโคมนอกบ้านที่ซีลเสื่อม อาการคือตัดหลังฝนตกและกลับมาปกติเองเมื่อแห้ง

สี่ ปลั๊กพ่วงที่เสียบซ้อนกัน ซึ่งทั้งเพิ่มโหลดและเพิ่มจุดต่อไปพร้อมกัน

ห้า สายที่เสียหายในผนัง จากตะปู จากหนู หรือจากการเจาะผนังในอดีต ซึ่งเป็นสาเหตุที่หายากที่สุดแต่ก็เป็นสาเหตุที่ต้องเรียกช่างเสมอ

หก เบรกเกอร์เองเสื่อม เบรกเกอร์มีอายุ และตัวที่ตัดบ่อยมาหลายปีจะเริ่มตัดง่ายขึ้นเรื่อย ๆ ข้อนี้ช่างจะตรวจได้ แต่ห้ามสรุปเองเป็นข้อแรก เพราะการโทษเบรกเกอร์คือทางลัดไปสู่การเปลี่ยนตัวใหญ่ขึ้น

ทำไมห้ามเปลี่ยนเบรกเกอร์ให้ใหญ่ขึ้น

เพราะเบรกเกอร์ไม่ได้ถูกเลือกจากความสะดวกของคุณ มันถูกเลือกให้สัมพันธ์กับขนาดสายไฟในผนัง

สายเส้นหนึ่งรับกระแสได้ในระดับหนึ่ง และเบรกเกอร์มีหน้าที่ตัดก่อนที่สายจะร้อนเกินไป

ถ้าคุณใส่เบรกเกอร์ที่ใหญ่กว่าที่สายรับไหว สิ่งที่เกิดขึ้นคือสายจะร้อนขึ้นเรื่อย ๆ โดยไม่มีอะไรมาหยุด จนฉนวนเสียหายและเกิดไฟไหม้ในผนัง

และไฟไหม้แบบนั้นเริ่มในที่ที่คุณมองไม่เห็น

ถ้าวงจรนั้นโหลดเกินจริง ทางแก้ที่ถูกคือแยกโหลดออกไปวงจรอื่น หรือเพิ่มวงจรใหม่พร้อมสายที่เหมาะสม ไม่ใช่ขยายเบรกเกอร์

รายละเอียดเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างสายกับเบรกเกอร์ อยู่ที่ สายไฟในบ้าน เลือกขนาดผิดแล้วอันตรายตรงไหน

อาการที่ต้องหยุดและเรียกช่างทันที

• ยกเบรกเกอร์ขึ้นแล้วตกลงมาทันที โดยที่ถอดปลั๊กหมดแล้ว ซึ่งแปลว่ามีการลัดวงจรอยู่ในระบบ
• มีกลิ่นไหม้จากตู้ไฟหรือจากผนัง
• เบรกเกอร์หรือตู้ร้อนเมื่อแตะ
• รู้สึกซ่าเมื่อแตะเครื่องใช้ไฟฟ้าหรือก๊อกน้ำ ซึ่งเป็นเรื่องคนละระดับกับเบรกเกอร์ตัด
• อุปกรณ์ตัดไฟรั่วตัดแล้วยกไม่ขึ้นเลย
• เห็นประกายไฟหรือได้ยินเสียงจากเต้ารับ

หกข้อนี้ไม่ใช่เรื่องที่ควรลองแก้เองต่อ ให้ปิดเบรกเกอร์เมนไว้ก่อนถ้าไม่แน่ใจ

ข้อมูลที่ควรเตรียมไว้ให้ช่าง

ถ้าสุดท้ายต้องเรียกช่าง สิ่งที่ทำให้เขาทำงานเร็วขึ้นและคิดเงินน้อยลงคือข้อมูล

• ตัวไหนตัด เมนหรือวงจรย่อย และวงจรนั้นคุมอะไร
• ตัดตอนไหนบ้าง พร้อมรายการว่ากำลังใช้อะไรอยู่
• ตัดหลังฝนตกหรือไม่
• ผลของการถอดปลั๊กทั้งหมดแล้วยกเบรกเกอร์
• เครื่องที่สงสัยเคยทดสอบข้ามวงจรหรือยัง และผลเป็นอย่างไร
• บ้านเคยต่อเติมหรือเดินไฟเพิ่มเมื่อไร

ช่างที่ได้ข้อมูลชุดนี้จะข้ามขั้นตอนการเดาไปได้ทั้งหมด

และถ้าเขาเสนอให้เปลี่ยนเบรกเกอร์เป็นตัวใหญ่ขึ้นเป็นทางแก้แรกโดยไม่ได้ดูสายเลย นั่นคือสัญญาณให้หาช่างคนอื่น

คำถามที่พบบ่อย

เบรกเกอร์ตัดจากสาเหตุอะไรได้บ้าง

สามอย่างคือโหลดเกิน ลัดวงจร และไฟรั่วลงดิน โดยไฟรั่วจะถูกตัดด้วยอุปกรณ์ตัดไฟรั่ว ไม่ใช่เบรกเกอร์ธรรมดา

จะแยกได้อย่างไรว่าเป็นสาเหตุไหน

ดูพฤติกรรม โหลดเกินมักตัดหลังใช้ไปสักพักและมีรูปแบบ ลัดวงจรตัดทันทีและรุนแรง ส่วนไฟรั่วมักเกี่ยวกับน้ำและมักตัดหลังฝนตก

เปลี่ยนเบรกเกอร์ให้ใหญ่ขึ้นได้ไหมถ้ามันตัดบ่อย

ไม่ได้ เพราะเบรกเกอร์ถูกเลือกให้สัมพันธ์กับขนาดสายในผนัง ตัวที่ใหญ่เกินไปทำให้สายร้อนขึ้นโดยไม่มีอะไรหยุด และไฟไหม้จะเริ่มในที่ที่มองไม่เห็น

ถอดปลั๊กหมดแล้วยังตัด แปลว่าอะไร

แปลว่าปัญหาอยู่ในสายหรืออุปกรณ์ที่ติดตายในผนัง เช่นเต้ารับหรือดวงโคม ซึ่งเป็นงานที่ต้องเรียกช่าง

ตัดเฉพาะหลังฝนตก เกิดจากอะไร

มักเป็นความชื้นในวงจร ทั้งเต้ารับนอกบ้านที่ฝาไม่ปิด กล่องต่อสายที่น้ำเข้า หรือดวงโคมนอกบ้านที่ซีลเสื่อม

ควรเตรียมอะไรก่อนเรียกช่าง

จดว่าตัวไหนตัด ตัดตอนไหน กำลังใช้อะไรอยู่ ฝนตกหรือไม่ ผลของการถอดปลั๊กทั้งหมด และผลการทดสอบเครื่องที่สงสัยข้ามวงจร

สรุป

• เบรกเกอร์ตัดได้จากสามสาเหตุ คือโหลดเกิน ลัดวงจร และไฟรั่ว
• พฤติกรรมการตัดบอกได้เกือบทั้งหมดว่าเป็นสาเหตุไหน
• จดทุกครั้งที่มันตัด สามครั้งก็มักเห็นรูปแบบ
• ถอดปลั๊กทั้งหมดแล้วยกขึ้น เพื่อแยกของที่เสียบกับของที่อยู่ในผนัง
• ทดสอบเครื่องที่สงสัยข้ามวงจร เพื่อยืนยันว่าเป็นเครื่องนั้นจริง
• ห้ามเปลี่ยนเบรกเกอร์ให้ใหญ่ขึ้น เพราะมันถูกเลือกให้สัมพันธ์กับขนาดสาย
• วงจรที่โหลดเกินจริงต้องแยกโหลดหรือเพิ่มวงจรใหม่ ไม่ใช่ขยายเบรกเกอร์
• กลิ่นไหม้ ตู้ร้อน หรือรู้สึกซ่า คือกลุ่มที่ต้องหยุดและเรียกช่างทันที