ดิจิทัลล็อค เลือกยังไงไม่ให้ซื้อมาแล้วติดไม่ได้ และคำถามเรื่องไฟหมดที่ต้องถามก่อนซื้อ

ก่อนเลือกยี่ห้อ ให้วัดประตูก่อน

ดิจิทัลล็อคที่ซื้อมาแล้วติดไม่ได้ เป็นเรื่องที่เกิดบ่อยกว่าที่คนคิด และไม่ได้เกิดเพราะเลือกยี่ห้อผิด แต่เพราะไม่เคยวัดประตูของตัวเองมาก่อน สามตัวเลขที่ต้องมีก่อนกดสั่งซื้อคือ ความหนาของบานประตู ระยะจากขอบบานถึงกึ่งกลางลูกบิด และรูปแบบกลอนที่ประตูใช้อยู่

ประตูบ้านและคอนโดในไทยมีความหนาไม่เท่ากัน และดิจิทัลล็อคแต่ละรุ่นรองรับช่วงความหนาต่างกัน บานบางเกินไปจะยึดไม่แน่นและโยกได้ บานหนาเกินไปจะขันสกรูไม่ถึง วัดด้วยไม้บรรทัดที่ขอบบานตรงบริเวณลูกบิดเดิม ใช้เวลาสิบวินาที และตัดปัญหาทั้งหมดที่จะตามมา

ส่วนรูปแบบกลอน ถ้าประตูเดิมใช้ชุดกลอนฝังในบานแบบยาว การเปลี่ยนเป็นดิจิทัลล็อคจะง่ายเพราะช่องที่เจาะไว้แล้วมักใช้ต่อได้ แต่ถ้าเป็นลูกบิดกลมธรรมดา มักต้องเจาะบานใหม่ ซึ่งเป็นงานที่ทำเองยากกว่าที่ในคลิปสอนแสดงให้ดู

คำถามที่ต้องถามก่อนซื้อคือ ไฟหมดแล้วเข้าบ้านยังไง

ทุกคนถามเรื่องนี้ทีหลัง ทั้งที่ควรถามก่อน เพราะมันเป็นสิ่งที่แยกรุ่นที่ใช้ชีวิตด้วยได้ ออกจากรุ่นที่วันหนึ่งจะทำให้คุณยืนอยู่หน้าบ้านตัวเองตอนสี่ทุ่ม

รุ่นที่ดีจะมีทางสำรองอย่างน้อยหนึ่งทาง ที่พบมากคือขั้วต่อไฟฉุกเฉินด้านนอกที่เสียบพาวเวอร์แบงก์เข้าไปเพื่อจ่ายไฟชั่วคราวแล้วปลดล็อกตามปกติ กับกุญแจกลสำรองที่ซ่อนไว้ใต้ฝาปิด บางรุ่นมีทั้งสองอย่าง บางรุ่นมีอย่างเดียว และบางรุ่นราคาถูกไม่มีเลย

ถ้ารุ่นที่เลือกใช้กุญแจกลเป็นทางสำรอง ให้เตรียมคำตอบด้วยว่าจะเก็บกุญแจนั้นไว้ที่ไหน เพราะการเก็บไว้ในบ้านคือการไม่มีทางสำรองเลย และการพกติดตัวทุกวันก็ทำให้เหตุผลที่ซื้อดิจิทัลล็อคหายไปครึ่งหนึ่ง ทางที่คนส่วนใหญ่ลงเอยคือฝากไว้กับคนที่ไว้ใจได้ซึ่งอยู่ไม่ไกล

อีกเรื่องคือแบตเตอรี่ ล็อคส่วนใหญ่ใช้ถ่านอัลคาไลน์ก้อนธรรมดาและอยู่ได้หลายเดือนถึงเป็นปี ตัวที่สำคัญกว่าชนิดถ่านคือการแจ้งเตือน ล็อคที่เตือนล่วงหน้าหลายสัปดาห์ก่อนถ่านหมดจริง ทำให้เรื่องนี้ไม่เคยกลายเป็นปัญหา ส่วนล็อคที่เตือนตอนใกล้หมดแล้วจริง ๆ จะทำให้คุณได้ประสบการณ์ที่ไม่อยากได้อย่างน้อยหนึ่งครั้ง

วิธีปลดล็อกแต่ละแบบ ในชีวิตจริงที่กรุงเทพฯ

สเปกบอกว่ารองรับห้าวิธี แต่ในทางปฏิบัติคุณจะใช้อยู่หนึ่งหรือสองวิธี และวิธีที่ใช้ได้ดีขึ้นกับว่าใครใช้และใช้ตอนไหน

ลายนิ้วมือ เร็วที่สุดและสะดวกที่สุดเมื่อมันทำงาน ปัญหาในบ้านเราคือความชื้นและมือเปียก คนที่เพิ่งล้างมือหรือเพิ่งเดินตากฝนมาจะสแกนไม่ผ่านบ่อย เช่นเดียวกับคนที่ทำงานใช้มือจนลายนิ้วสึก ทางแก้คือลงทะเบียนนิ้วเดียวกันหลายรอบในมุมที่ต่างกัน และลงทะเบียนไว้อย่างน้อยสองนิ้วต่อคน

รหัส ใช้ได้กับทุกคนและไม่ต้องพกอะไร ข้อเสียคือรอยนิ้วมือบนแป้นจะบอกว่าคุณกดตัวเลขไหนบ้าง หลังใช้ไปหลายเดือน ล็อคที่ดีจะมีฟังก์ชันให้กดตัวเลขสุ่มนำหน้าและตามหลังรหัสจริงได้ ซึ่งแก้ปัญหานี้ได้หมด ถ้ารุ่นที่เลือกไม่มี ให้เช็ดแป้นเป็นระยะและเปลี่ยนรหัสปีละครั้ง

การ์ดหรือแท็ก เหมาะกับผู้สูงอายุในบ้านและกับแม่บ้านที่มาเป็นบางวัน เพราะไม่ต้องจำอะไรและยกเลิกใบเดียวได้เมื่อจำเป็น ข้อควรระวังคือการ์ดหายแล้วต้องยกเลิกจากตัวล็อคทันที ไม่ใช่รอไว้ก่อน

แอปบนมือถือ มีประโยชน์จริงตรงที่ให้สิทธิ์ชั่วคราวกับคนอื่นได้จากที่ไหนก็ได้ และดูประวัติการเข้าออกได้ แต่มีเงื่อนไขที่ต้องรู้คือมันต้องพึ่งอินเทอร์เน็ตและเซิร์ฟเวอร์ของผู้ผลิต ถ้าเน็ตบ้านล่มหรือผู้ผลิตปิดบริการ ฟังก์ชันนี้หายไป ให้ถือว่าแอปเป็นของแถมที่ดี ไม่ใช่วิธีเข้าบ้านหลัก

จุดอ่อนของประตูไม่ได้อยู่ที่ตัวล็อค

คนซื้อดิจิทัลล็อคเพราะคิดว่าจะปลอดภัยขึ้น ซึ่งจริงในบางแง่ แต่ต้องเข้าใจว่าคนที่จะเข้าบ้านคุณไม่ได้พยายามแฮ็กล็อค เขางัดวงกบหรือถอดบานประตู

สิ่งที่กำหนดความปลอดภัยจริงคือความแข็งแรงของบานประตู วงกบ และระยะที่ลิ้นกลอนเข้าไปในวงกบ ล็อคที่ดีที่สุดบนประตูไม้อัดบางที่ยึดกับวงกบไม้ผุ ก็ยังเป็นประตูที่งัดได้ในไม่กี่วินาที ก่อนจะจ่ายเงินให้ล็อค ให้ลองผลักบานประตูแรง ๆ ดูว่ามันขยับที่วงกบแค่ไหน

อีกเรื่องที่ควรดูคือประตูที่มีกระจกอยู่ข้าง ๆ หรือมีช่องแสงใกล้ตัวล็อค เพราะดิจิทัลล็อคหลายรุ่นมีปุ่มเปิดจากด้านในที่กดได้ทันที ถ้ากระจกอยู่ใกล้พอที่จะยื่นมือเข้ามาถึง นั่นคือช่องโหว่ที่ตัวล็อคแก้ให้ไม่ได้

คอนโดกับบ้านเช่า มีข้อจำกัดเพิ่ม

สำหรับคอนโด บานประตูของห้องชุดโดยทั่วไปถือเป็นส่วนหนึ่งของห้อง แต่หลายอาคารมีระเบียบเรื่องหน้าตาของประตูฝั่งที่หันออกทางเดินส่วนกลาง เพราะมันคือภาพรวมของอาคาร ให้ถามนิติก่อนซื้อ ไม่ใช่หลังติดตั้ง คำถามที่ควรถามคือมีข้อกำหนดเรื่องสีหรือรูปแบบไหม และต้องแจ้งล่วงหน้าหรือเปล่า

สำหรับบ้านหรือคอนโดที่เช่าอยู่ ผู้เช่าเปลี่ยนล็อคได้ก็ต่อเมื่อเจ้าของยินยอม เพราะเป็นการดัดแปลงทรัพย์สินของคนอื่น สิ่งที่ควรทำคือขออนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร เก็บล็อคเดิมไว้ให้ครบทุกชิ้นรวมทั้งสกรู และตกลงกันให้ชัดว่าตอนย้ายออกจะคืนสภาพเดิมหรือทิ้งไว้ ประเด็นว่าอะไรเป็นการดัดแปลงที่ต้องขอ และใครรับผิดชอบอะไร อยู่ใน ค่าซ่อมในบ้านเช่า ใครจ่าย

ฝั่งเจ้าของที่ปล่อยเช่า ดิจิทัลล็อคมีข้อดีที่จับต้องได้คือไม่ต้องทำกุญแจใหม่ทุกครั้งที่เปลี่ยนผู้เช่า แค่ลบรหัสเดิมและตั้งใหม่ ซึ่งประหยัดทั้งเงินและความเสี่ยงจากกุญแจที่ผู้เช่าเก่าอาจทำสำเนาไว้ ข้อควรระวังคืออย่าเก็บสิทธิ์เข้าบ้านของตัวเองไว้แล้วเข้าไปโดยไม่แจ้ง เพราะบ้านที่ส่งมอบแล้วเป็นพื้นที่ส่วนตัวของผู้เช่า

ติดตั้งเองได้ไหม

ถ้าประตูเดิมใช้ชุดกลอนแบบยาวที่เจาะช่องไว้แล้ว และรุ่นที่ซื้อระบุว่าใช้ช่องขนาดเดียวกัน การเปลี่ยนเป็นงานสว่านกับไขควงที่คนทั่วไปทำได้ในหนึ่งชั่วโมง

แต่ถ้าต้องเจาะบานใหม่ ให้จ้างช่าง เพราะการเจาะเบี้ยวไม่กี่มิลลิเมตรทำให้ลิ้นกลอนไม่ตรงกับช่องในวงกบ ผลคือประตูปิดแล้วล็อคไม่สนิท หรือต้องยกบานขึ้นทุกครั้งที่จะล็อค ซึ่งเป็นอาการที่แก้ยากมากหลังจากเจาะไปแล้ว และบานประตูที่เจาะผิดคือบานที่ต้องเปลี่ยนทั้งบาน

คำถามที่พบบ่อย

ไฟหมดกลางดึกจะเข้าบ้านยังไง

ขึ้นกับรุ่น ส่วนใหญ่มีขั้วต่อไฟฉุกเฉินด้านนอกให้เสียบพาวเวอร์แบงก์ หรือมีกุญแจกลสำรองใต้ฝาปิด ให้ตรวจก่อนซื้อว่ารุ่นนั้นมีทางสำรองแบบไหน และถ้าเป็นกุญแจ ให้วางแผนว่าจะเก็บไว้ที่ไหนที่ไม่ใช่ในบ้าน

สแกนนิ้วไม่ผ่านบ่อย แก้ยังไง

ลงทะเบียนนิ้วเดิมซ้ำหลายรอบในมุมที่ต่างกัน และลงทะเบียนอย่างน้อยสองนิ้วต่อคน มือเปียกหรือลายนิ้วสึกเป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดในบ้านเรา

รหัสถูกแอบดูจากรอยนิ้วมือบนแป้นได้ไหม

ได้ ถ้าใช้รหัสเดิมนาน ๆ ล็อคหลายรุ่นมีฟังก์ชันให้กดตัวเลขสุ่มคร่อมหน้าหลังรหัสจริง ซึ่งแก้ปัญหานี้ได้ ถ้ารุ่นที่ใช้ไม่มี ให้เช็ดแป้นเป็นระยะและเปลี่ยนรหัสปีละครั้ง

ผู้เช่าเปลี่ยนเป็นดิจิทัลล็อคเองได้ไหม

ต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของก่อน เพราะเป็นการดัดแปลงทรัพย์สินของคนอื่น ควรขอเป็นลายลักษณ์อักษร เก็บล็อคเดิมไว้ครบ และตกลงเรื่องการคืนสภาพตอนย้ายออก

ติดที่ประตูคอนโดต้องขอนิติไหม

บานประตูห้องชุดโดยทั่วไปเป็นส่วนหนึ่งของห้อง แต่หลายอาคารมีระเบียบเรื่องหน้าตาของด้านที่หันออกทางเดินส่วนกลาง ควรถามก่อนซื้อว่ามีข้อกำหนดเรื่องสีหรือรูปแบบหรือไม่

สรุป

• วัดความหนาบานและดูรูปแบบกลอนเดิมก่อนเลือกรุ่น ไม่ใช่เลือกยี่ห้อก่อน
• ถามให้ชัดว่าไฟหมดแล้วเข้าบ้านทางไหน และวางแผนเรื่องกุญแจสำรองไว้ล่วงหน้า
• ลงทะเบียนอย่างน้อยสองนิ้วต่อคน เพราะมือเปียกกับลายนิ้วสึกเป็นเรื่องปกติในบ้านเรา
• ความปลอดภัยจริงอยู่ที่บานประตูและวงกบ ไม่ใช่ที่ตัวล็อค
• ถ้าต้องเจาะบานใหม่ ให้จ้างช่าง เพราะเจาะเบี้ยวแปลว่าต้องเปลี่ยนทั้งบาน