คำตอบก่อน มิเตอร์เล็กเกินไปมีอาการชัดสามอย่าง และสองในสามนั้นคนมักโทษที่อื่น
หนึ่ง ไฟตกหรือไฟวูบเวลาเครื่องใหญ่เริ่มทำงาน เช่นตอนคอมเพรสเซอร์แอร์ตัดเข้า แล้วหลอดไฟหรี่ลงชั่วขณะ
สอง เมนเบรกเกอร์ตัดเมื่อเปิดของหลายอย่างพร้อมกัน ไม่ใช่เบรกเกอร์ย่อยตัว แต่เป็นตัวเมนที่คุมทั้งบ้าน
สาม การไฟฟ้าปฏิเสธคำขอติดตั้งอุปกรณ์ใหม่ เช่นตอนจะติดเครื่องชาร์จรถไฟฟ้าหรือแอร์เพิ่ม
อาการที่หนึ่งกับที่สองมักถูกโทษว่าเป็นไฟฟ้าในหมู่บ้านไม่ดี หรือเบรกเกอร์เสีย ทั้งที่ต้นเหตุอาจอยู่ที่ขนาดมิเตอร์ตั้งแต่แรก
บทความนี้สั้นและตรง จะบอกว่าขนาดมิเตอร์อ่านอย่างไร รู้ได้อย่างไรว่าของคุณเล็กไป ขั้นตอนขอเพิ่ม และสิ่งที่ต้องทำก่อนไปขอ
อ่านขนาดมิเตอร์ให้เป็น
ขนาดมิเตอร์ของบ้านพักอาศัยเขียนเป็นคู่ตัวเลข เช่น 5 วงเล็บ 15 หรือ 15 วงเล็บ 45
ตัวเลขตัวแรกคือกระแสที่มิเตอร์ออกแบบให้ใช้งานต่อเนื่อง ส่วนตัวเลขในวงเล็บคือกระแสสูงสุดที่รับได้
บ้านหลังเล็กที่ใช้ไฟไม่มากมักได้มิเตอร์ขนาดเล็กมาตั้งแต่แรก และปัญหาเริ่มเกิดเมื่อบ้านนั้นติดแอร์เพิ่ม ต่อเติมครัว หรือซื้อรถไฟฟ้า
อีกเรื่องที่ต่างกันคือระบบหนึ่งเฟสกับสามเฟส บ้านทั่วไปมักเป็นหนึ่งเฟส ส่วนบ้านที่มีโหลดสูงมากอาจต้องเปลี่ยนเป็นสามเฟส ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับการเพิ่มขนาดมิเตอร์เฉย ๆ
ตรวจก่อนว่าเป็นเรื่องมิเตอร์จริงหรือเปล่า
อาการไฟตกและเมนตัดมีสาเหตุอื่นได้ด้วย และการไปขอเพิ่มมิเตอร์โดยที่ต้นเหตุอยู่ที่อื่น คือการเสียเงินไปฟรี
ให้ตรวจสามอย่างนี้ก่อน
หนึ่ง จุดต่อที่หลวม ทั้งในตู้ไฟและที่ขั้วสายเข้าบ้าน จุดต่อหลวมทำให้แรงดันตกและร้อนเฉพาะจุด ซึ่งให้อาการคล้ายมิเตอร์เล็กเกิน
สอง สายเมนที่เล็กเกินไปหรือยาวเกินไป ซึ่งทำให้เกิดแรงดันตกตลอดเส้น
สาม โหลดที่กระจุกอยู่วงจรเดียว ซึ่งแก้ได้ด้วยการแยกวงจร ไม่ต้องแตะมิเตอร์เลย
วิธีที่ตรงที่สุดคือให้ช่างไฟวัดแรงดันที่ตู้เมนขณะที่บ้านใช้ไฟหนักที่สุด แล้วเทียบกับตอนที่ไม่ได้ใช้อะไร ส่วนต่างจะบอกได้ว่าปัญหาอยู่ก่อนมิเตอร์หรือหลังมิเตอร์
เรื่องการไล่หาสาเหตุเบรกเกอร์ตัดอยู่ที่ เบรกเกอร์ทริปบ่อย ไล่หาสาเหตุเองได้ก่อนเรียกช่าง
ขั้นตอนขอเพิ่มขนาดมิเตอร์
ยื่นที่การไฟฟ้าในพื้นที่ ซึ่งคือการไฟฟ้านครหลวงในกรุงเทพ นนทบุรี และสมุทรปราการ ส่วนจังหวัดอื่นคือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค
สิ่งที่ต้องเตรียมโดยทั่วไป
- บัตรประชาชนและทะเบียนบ้านของผู้ใช้ไฟ
- ใบแจ้งค่าไฟฟ้าล่าสุดหรือเลขที่ผู้ใช้ไฟ
- เอกสารสิทธิในที่ดินหรือหนังสือยินยอม แล้วแต่กรณี
- หนังสือมอบอำนาจ ถ้าให้คนอื่นไปแทน
สิ่งที่คนมักไม่รู้คือ การเพิ่มขนาดมิเตอร์ไม่ใช่แค่เปลี่ยนกล่อง
เพราะมิเตอร์ที่ใหญ่ขึ้นแปลว่าไฟที่เข้าบ้านได้มากขึ้น และระบบภายในบ้านต้องรองรับได้ด้วย ทั้งสายเมน เมนเบรกเกอร์ และตู้ควบคุม
ถ้าระบบภายในยังเป็นของเดิม การเพิ่มมิเตอร์อย่างเดียวคือการเปิดทางให้กระแสมากขึ้นไหลเข้าไปในสายที่รับไม่ไหว ซึ่งเป็นเรื่องที่การไฟฟ้าจะตรวจและกำหนดเงื่อนไข
เพราะฉะนั้นให้คุยกับช่างไฟก่อนไปยื่น ว่าถ้าเพิ่มขนาดแล้วต้องปรับปรุงอะไรบ้าง และคิดงบรวมทั้งสองส่วน ไม่ใช่คิดแค่ค่าธรรมเนียมของการไฟฟ้า
ส่วนค่าใช้จ่ายและระยะเวลาดำเนินการ ให้สอบถามการไฟฟ้าในพื้นที่โดยตรง เพราะต่างกันตามขนาดที่ขอและสภาพหน้างาน
คำถามที่พบบ่อย
รู้ได้อย่างไรว่ามิเตอร์เล็กเกินไป
อาการหลักคือไฟตกหรือวูบเมื่อเครื่องใหญ่เริ่มทำงาน เมนเบรกเกอร์ตัดเมื่อใช้หลายอย่างพร้อมกัน และการไฟฟ้าปฏิเสธคำขอติดตั้งอุปกรณ์ใหม่
ตัวเลขบนมิเตอร์อ่านอย่างไร
เขียนเป็นคู่ เช่น 15 วงเล็บ 45 โดยตัวแรกคือกระแสที่ออกแบบให้ใช้ต่อเนื่อง และตัวในวงเล็บคือกระแสสูงสุดที่รับได้
ไฟตกทุกครั้งที่แอร์ตัดเข้า แปลว่ามิเตอร์เล็กไปไหม
อาจใช่หรืออาจไม่ใช่ เพราะจุดต่อที่หลวมและสายเมนที่เล็กเกินไปให้อาการคล้ายกัน ควรให้ช่างวัดแรงดันที่ตู้เมนขณะใช้ไฟหนักเทียบกับตอนไม่ใช้ก่อน
ขอเพิ่มขนาดมิเตอร์ที่ไหน
ที่การไฟฟ้าในพื้นที่ คือการไฟฟ้านครหลวงในกรุงเทพ นนทบุรี และสมุทรปราการ ส่วนจังหวัดอื่นคือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค
เพิ่มมิเตอร์แล้วต้องแก้อะไรในบ้านอีกไหม
มักต้อง เพราะมิเตอร์ที่ใหญ่ขึ้นแปลว่ากระแสเข้าบ้านได้มากขึ้น สายเมน เมนเบรกเกอร์ และตู้ควบคุมต้องรองรับได้ด้วย
ค่าใช้จ่ายเท่าไร
ต่างกันตามขนาดที่ขอและสภาพหน้างาน ให้สอบถามการไฟฟ้าในพื้นที่โดยตรง และอย่าลืมบวกค่าปรับปรุงระบบภายในเข้าไปด้วย
บ้านต้องเปลี่ยนเป็นสามเฟสเมื่อไร
เมื่อโหลดรวมสูงจนหนึ่งเฟสไม่พอ ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับการเพิ่มขนาดมิเตอร์เฉย ๆ และควรให้ช่างไฟประเมินโหลดจริงก่อน
จะติดเครื่องชาร์จรถไฟฟ้า ต้องเพิ่มมิเตอร์ไหม
ขึ้นกับโหลดรวมของบ้านและขนาดเครื่องชาร์จ ควรให้ช่างไฟคำนวณโหลดก่อน แล้วค่อยตัดสินใจ เพราะบางบ้านต้องเพิ่มและบางบ้านไม่ต้อง
เพิ่มมิเตอร์แล้วค่าไฟแพงขึ้นไหม
ค่าไฟคิดจากหน่วยที่ใช้จริง ไม่ได้คิดจากขนาดมิเตอร์ ดังนั้นการเพิ่มขนาดไม่ได้ทำให้ค่าไฟแพงขึ้นเองถ้าพฤติกรรมการใช้เท่าเดิม
สรุป
- อาการของมิเตอร์เล็กเกินไปคือไฟตกเมื่อเครื่องใหญ่ทำงาน เมนตัด และถูกปฏิเสธคำขอติดตั้งเพิ่ม
- ตัวเลขบนมิเตอร์เขียนเป็นคู่ ตัวแรกคือกระแสใช้งานต่อเนื่อง ตัวในวงเล็บคือกระแสสูงสุด
- จุดต่อหลวมและสายเมนเล็กเกินไปให้อาการคล้ายกัน ต้องแยกก่อน
- ให้ช่างวัดแรงดันที่ตู้เมนตอนใช้ไฟหนักเทียบกับตอนไม่ใช้
- ยื่นขอที่การไฟฟ้าในพื้นที่ พร้อมเอกสารประจำตัวและใบแจ้งค่าไฟ
- มิเตอร์ใหญ่ขึ้นมักต้องปรับปรุงสายเมนและตู้ควบคุมด้วย
- คิดงบรวมทั้งค่าธรรมเนียมและค่าปรับปรุงระบบภายใน
- ค่าไฟคิดจากหน่วยที่ใช้จริง ไม่ได้คิดจากขนาดมิเตอร์