NAS เก็บข้อมูลในบ้าน แทนคลาวด์ได้ไหม และเรื่องที่ RAID ไม่ได้ป้องกัน

NAS แทนคลาวด์ได้ในเรื่องพื้นที่เก็บ แต่ไม่ได้แทนในเรื่องสำรองข้อมูล

นี่คือประโยคที่ต้องเข้าใจก่อนจ่ายเงิน และเป็นสิ่งที่คนขายไม่ค่อยพูด

NAS คือกล่องที่เสียบฮาร์ดดิสก์หลายลูกและต่อเข้ากับเครือข่ายในบ้าน ทำให้ทุกเครื่องในบ้านเก็บและเปิดไฟล์จากที่เดียวกันได้ ซึ่งแทนที่บริการคลาวด์ในแง่พื้นที่และการเข้าถึงได้จริง

แต่ในแง่การสำรองข้อมูล มันแทนไม่ได้ เพราะข้อมูลของคุณอยู่ในบ้านหลังเดียวกันกับตัวคุณ ถ้าบ้านไฟไหม้ น้ำท่วม หรือถูกขโมย ข้อมูลหายไปพร้อมกับทุกอย่างที่เหลือ

หลักที่ใช้กันคือมีสามสำเนา บนสื่อสองชนิด และหนึ่งสำเนาต้องอยู่นอกบ้าน NAS ให้คุณได้สองข้อแรก ส่วนข้อที่สามยังต้องมาจากคลาวด์หรือจากฮาร์ดดิสก์ที่คุณเอาไปฝากไว้บ้านญาติแล้วสลับกลับมาเป็นระยะ

RAID ไม่ใช่การสำรองข้อมูล และนี่คือความเข้าใจผิดที่แพงที่สุด

คนซื้อ NAS สี่ช่อง ใส่ดิสก์สี่ลูก ตั้งค่า RAID แล้วรู้สึกปลอดภัย ซึ่งเป็นความรู้สึกที่ผิดในเกือบทุกสถานการณ์ที่ข้อมูลหายจริง

RAID ป้องกันสิ่งเดียวคือฮาร์ดดิสก์ลูกใดลูกหนึ่งเสีย เมื่อเกิดขึ้น ระบบยังทำงานต่อได้และคุณเปลี่ยนลูกใหม่แล้วให้มันสร้างข้อมูลกลับมา

สิ่งที่ RAID ไม่ป้องกันเลยคือคุณลบไฟล์เองแล้วเพิ่งรู้ตัวสามเดือนต่อมา ไวรัสเรียกค่าไถ่ที่เข้ารหัสทุกอย่างที่มันเข้าถึงได้ ไฟกระชากที่ทำให้บอร์ดของ NAS พังพร้อมกับดิสก์ทุกลูก น้ำท่วมชั้นล่าง และการถูกขโมยทั้งกล่อง

ห้าอย่างนี้คือสาเหตุที่คนสูญเสียข้อมูลจริง ส่วนดิสก์เสียหนึ่งลูกซึ่ง RAID แก้ให้ เป็นเหตุการณ์ที่พบน้อยกว่าและเสียหายน้อยกว่า

ให้คิดว่า RAID ทำให้ NAS ไม่ต้องหยุดทำงานเมื่อดิสก์เสีย ไม่ใช่ทำให้ข้อมูลปลอดภัย และวางแผนสำรองข้อมูลแยกต่างหากเสมอ

สองข้อจำกัดของเน็ตบ้านไทยที่ต้องรู้ก่อนซื้อ

ความเร็วอัปโหลด คือสิ่งที่กำหนดว่าคุณเปิดไฟล์จาก NAS ตอนอยู่นอกบ้านได้เร็วแค่ไหน ไม่ใช่ความเร็วดาวน์โหลดที่โฆษณาไว้บนแพ็กเกจ

เพราะเมื่อคุณดึงไฟล์จาก NAS ที่บ้าน สิ่งที่เกิดขึ้นคือบ้านของคุณกำลังอัปโหลดไฟล์นั้นออกไปหาคุณ ถ้าแพ็กเกจของคุณอัปโหลดได้ช้ากว่าดาวน์โหลดมาก การเปิดวิดีโอจาก NAS ตอนอยู่ข้างนอกจะช้ากว่าที่คิดไว้มาก

ให้ตรวจความเร็วอัปโหลดจริงของบ้านก่อนตัดสินใจ และถ้าจะใช้งานนอกบ้านเป็นหลัก ให้ถามผู้ให้บริการว่ามีแพ็กเกจที่อัปโหลดเร็วขึ้นหรือไม่

การไม่มีไอพีสาธารณะ คือข้อจำกัดที่คนเจอแล้วงงที่สุด เพราะผู้ให้บริการหลายรายให้บ้านใช้ไอพีที่แชร์กัน ซึ่งทำให้การเปิดพอร์ตเข้ามาหา NAS จากภายนอกทำไม่ได้

ทางแก้มีสองทาง ทางแรกคือใช้บริการเชื่อมต่อของผู้ผลิต NAS เอง ซึ่งวิ่งผ่านเซิร์ฟเวอร์ของเขาและใช้งานได้ทันทีโดยไม่ต้องตั้งค่าอะไร ทางที่สองคือขอไอพีสาธารณะจากผู้ให้บริการ ซึ่งบางรายมีให้โดยเสียค่าบริการเพิ่ม

ให้ถามเรื่องนี้ก่อนซื้อ ไม่ใช่หลังจากติดตั้งเสร็จแล้วพบว่าเข้าจากข้างนอกไม่ได้

ความร้อนและไฟฟ้า สองเรื่องที่บ้านไทยต้องระวังเป็นพิเศษ

NAS เป็นอุปกรณ์ที่เปิดทิ้งไว้ตลอดยี่สิบสี่ชั่วโมง จึงเจอสองปัญหาที่คอมพิวเตอร์ทั่วไปไม่เจอ

ความร้อน เพราะฮาร์ดดิสก์มีอายุสั้นลงเมื่อทำงานที่อุณหภูมิสูงต่อเนื่อง และอากาศในบ้านไทยร้อนกว่าที่ผู้ผลิตออกแบบมาเป็นค่ามาตรฐาน

สิ่งที่ต้องทำคืออย่าวางในตู้ปิดทึบ อย่าวางบนพรมที่อุดช่องลมด้านล่าง และให้มีที่ว่างรอบตัวเครื่องอย่างน้อยหนึ่งฝ่ามือทุกด้าน ถ้าห้องนั้นมีแอร์ที่เปิดบางเวลา ให้วาง NAS ในห้องนั้น

ไฟฟ้า เพราะการดับกะทันหันขณะที่ NAS กำลังเขียนข้อมูล ทำให้ระบบไฟล์เสียหายได้ ซึ่งเป็นความเสียหายที่ RAID ไม่ช่วยอะไรเลยเพราะมันเกิดกับทุกลูกพร้อมกัน

เครื่องสำรองไฟจึงไม่ใช่ของเสริมสำหรับ NAS แต่เป็นของที่ควรมีตั้งแต่วันแรก และควรเลือกรุ่นที่สั่งให้ NAS ปิดตัวเองอย่างถูกวิธีเมื่อแบตใกล้หมด ซึ่งเป็นความสามารถที่ NAS ส่วนใหญ่รองรับอยู่แล้ว เรื่องไฟตกไฟกระชากในบ้านอยู่ที่ ไฟตกกับไฟกระชาก

ความปลอดภัย จุดที่พลาดแล้วเสียหายหนัก

NAS ที่ต่ออินเทอร์เน็ตคือคอมพิวเตอร์ที่เปิดตลอดเวลาและมีข้อมูลทั้งบ้านอยู่ในนั้น ซึ่งทำให้มันเป็นเป้าหมายที่น่าสนใจ

สี่อย่างที่ต้องทำตั้งแต่วันแรก

อย่าเปิดหน้าจัดการของ NAS ออกสู่อินเทอร์เน็ตโดยตรง ให้เข้าผ่านบริการของผู้ผลิตหรือผ่านการเชื่อมต่อแบบส่วนตัวเท่านั้น การเปิดพอร์ตหน้าจัดการทิ้งไว้คือสาเหตุของเคสข้อมูลถูกเข้ารหัสเรียกค่าไถ่จำนวนมาก

ปิดบัญชีผู้ดูแลระบบที่มากับเครื่อง แล้วสร้างบัญชีใหม่ในชื่อของคุณเอง เพราะชื่อบัญชีมาตรฐานคือสิ่งแรกที่ถูกลอง

เปิดการยืนยันตัวตนสองขั้นตอน ซึ่ง NAS ทุกยี่ห้อในปัจจุบันมีให้ และใช้เวลาตั้งค่าห้านาที

อัปเดตเฟิร์มแวร์เมื่อมีแจ้งเตือน เพราะช่องโหว่ที่ถูกใช้โจมตี NAS ส่วนใหญ่เป็นช่องโหว่ที่ผู้ผลิตออกแพตช์ไปแล้วแต่เจ้าของไม่ได้อัปเดต

และถ้าจะใช้ NAS เก็บภาพจากกล้องวงจรปิดในบ้าน ให้อ่านเรื่องขอบเขตการเก็บและกฎหมายคุ้มครองข้อมูลที่ กล้องวงจรปิดในบ้านกับ PDPA ก่อน เพราะภาพที่เก็บไว้มีเงื่อนไขของมัน

คิดความคุ้มค่าอย่างไรให้ตรงความจริง

อย่าเทียบราคาเครื่อง NAS กับค่าคลาวด์รายเดือนตรง ๆ เพราะสองอย่างนี้มีต้นทุนคนละรูปแบบ

ฝั่งคลาวด์คิดง่าย เอาค่าบริการต่อเดือนคูณหกสิบ นั่นคือค่าใช้จ่ายห้าปี

ฝั่ง NAS ต้องบวกสี่อย่าง คือราคาตัวเครื่อง ราคาฮาร์ดดิสก์ทุกลูก ค่าไฟจากการเปิดทิ้งไว้ตลอด และค่าเปลี่ยนดิสก์อย่างน้อยหนึ่งรอบภายในห้าปี

ค่าไฟคำนวณได้จากกำลังไฟที่ผู้ผลิตระบุ คูณด้วยยี่สิบสี่ชั่วโมง คูณสามร้อยหกสิบห้าวัน หารพัน แล้วคูณค่าไฟต่อหน่วยที่คุณจ่ายจริง ซึ่งจะได้ค่าไฟต่อปีของมัน

เมื่อบวกครบทั้งสี่แล้วเทียบกัน คุณจะพบว่าถ้าข้อมูลของคุณมีไม่กี่สิบกิกะไบต์ คลาวด์ถูกกว่ามากและจบกว่า แต่ถ้ามีหลายเทระไบต์ NAS เริ่มคุ้มและยิ่งคุ้มขึ้นตามปริมาณ

และอย่าลืมว่าคำตอบที่ดีที่สุดสำหรับหลายบ้านคือใช้ทั้งคู่ คือ NAS สำหรับไฟล์ใหญ่ที่ใช้ประจำ และคลาวด์สำหรับสำเนานอกบ้านของสิ่งที่เสียไม่ได้จริง ๆ ซึ่งมักเป็นข้อมูลจำนวนน้อยกว่าที่คิดมาก

คำถามที่พบบ่อย

มี NAS แล้วยังต้องใช้คลาวด์อีกไหม

ควร เพราะ NAS อยู่ในบ้านหลังเดียวกับคุณ ถ้าไฟไหม้ น้ำท่วม หรือถูกขโมย ข้อมูลหายไปพร้อมกัน สำเนานอกบ้านจึงยังจำเป็นเสมอ

ตั้ง RAID แล้วปลอดภัยหรือยัง

ยัง RAID ป้องกันแค่ฮาร์ดดิสก์เสียหนึ่งลูก ไม่ได้ป้องกันการลบไฟล์เอง ไวรัสเรียกค่าไถ่ ไฟกระชากที่ทำให้ทั้งเครื่องพัง น้ำท่วม หรือการถูกขโมย

ทำไมเปิดไฟล์จาก NAS ตอนอยู่นอกบ้านแล้วช้า

เพราะมันขึ้นกับความเร็วอัปโหลดของเน็ตบ้านคุณ ไม่ใช่ความเร็วดาวน์โหลดที่โฆษณาไว้ ให้ตรวจความเร็วอัปโหลดจริงก่อนตัดสินใจซื้อ

เข้าจากข้างนอกไม่ได้เลย เกิดจากอะไร

มักเป็นเพราะบ้านไม่ได้ใช้ไอพีสาธารณะ ทางแก้คือใช้บริการเชื่อมต่อของผู้ผลิต NAS หรือขอไอพีสาธารณะจากผู้ให้บริการ ให้ถามเรื่องนี้ก่อนซื้อ

จำเป็นต้องมีเครื่องสำรองไฟไหม

ควรมีตั้งแต่วันแรก เพราะไฟดับขณะที่ NAS กำลังเขียนข้อมูลทำให้ระบบไฟล์เสียหายได้ ซึ่ง RAID ไม่ช่วย และให้เลือกรุ่นที่สั่งให้ NAS ปิดตัวเองอย่างถูกวิธีได้

สรุป

• NAS แทนคลาวด์ได้เรื่องพื้นที่และการเข้าถึง แต่แทนไม่ได้เรื่องสำเนานอกบ้าน
• RAID ป้องกันแค่ดิสก์เสียหนึ่งลูก ไม่ได้ป้องกันการลบเอง ไวรัส ไฟกระชาก น้ำท่วม หรือถูกขโมย
• ความเร็วอัปโหลดของบ้านคือสิ่งที่กำหนดประสบการณ์ใช้งานจากนอกบ้าน
• วางในที่อากาศถ่ายเท และมีเครื่องสำรองไฟตั้งแต่วันแรก
• อย่าเปิดหน้าจัดการออกสู่อินเทอร์เน็ต ปิดบัญชีผู้ดูแลเดิม และเปิดยืนยันสองขั้นตอน
• คิดต้นทุนห้าปีให้ครบทั้งเครื่อง ดิสก์ ค่าไฟ และการเปลี่ยนดิสก์ ก่อนเทียบกับคลาวด์