รีโนเวทบ้านเก่าให้รองรับเทคโนโลยี สิ่งที่ต้องทำตอนผนังยังเปิด

ของแพงในบ้านที่ใช้เทคโนโลยี ไม่ใช่ตัวอุปกรณ์ แต่คือการเดินสายทีหลัง

กล้องวงจรปิดตัวหนึ่งราคาไม่กี่พัน แต่การเดินสายไปถึงมุมบ้านหลังจากฉาบผนังเสร็จแล้ว มักแพงกว่าตัวกล้อง

นี่คือเหตุผลว่าทำไมช่วงรีโนเวทถึงสำคัญกว่าที่คนคิด

ตอนที่ผนังถูกสกัดและฝ้าถูกรื้อ ต้นทุนของการเพิ่มท่อร้อยสายอีกเส้นแทบเป็นศูนย์ พอปิดผนังไปแล้ว ต้นทุนเดียวกันกลายเป็นการทุบใหม่

สิ่งที่ทำให้บ้านหนึ่งหลังรองรับเทคโนโลยีได้ดี จึงไม่ใช่การซื้อของฉลาด แต่คือการทิ้งทางไว้ให้ของที่ยังไม่ได้ซื้อ

บทความนี้ไม่ได้บอกให้ติดอะไร แต่บอกว่าตอนผนังยังเปิดอยู่ ควรทิ้งอะไรไว้บ้าง

เจ็ดอย่างที่ต้องทำตอนผนังยังเปิด

หนึ่ง ท่อร้อยสายเปล่าพร้อมเชือกนำสาย นี่คือข้อที่สำคัญที่สุดและถูกข้ามบ่อยที่สุด

อย่าพยายามเดาว่าอีกสิบปีจะใช้สายอะไร เพราะมาตรฐานเปลี่ยน แต่ท่อไม่เปลี่ยน

ให้ฝังท่อเปล่าจากตู้ไฟไปยังฝ้าชั้นบน จากฝ้าไปยังมุมบ้านที่อาจต้องใช้ในอนาคต และจากในบ้านออกไปที่รั้วหน้าบ้าน แล้วร้อยเชือกไนลอนทิ้งไว้ในทุกท่อ

เชือกเส้นนั้นราคาไม่กี่บาท แต่มันคือสิ่งที่ทำให้การดึงสายใหม่ในอีกห้าปีใช้เวลาครึ่งชั่วโมงแทนที่จะเป็นการสกัดผนัง

สอง สายนิวทรัลในทุกกล่องสวิตช์ สวิตช์ธรรมดาใช้สายสองเส้นเพื่อตัดต่อวงจร แต่สวิตช์อัจฉริยะต้องเลี้ยงตัวเองตลอดเวลาจึงต้องการสายนิวทรัลเพิ่ม

บ้านเก่าจำนวนมากเดินสายไปที่กล่องสวิตช์แค่สองเส้น ทำให้ติดสวิตช์อัจฉริยะไม่ได้เลย

ตอนรีโนเวทคือช่วงเดียวที่การเพิ่มสายนี้แทบไม่มีต้นทุน ให้สั่งช่างเดินนิวทรัลไปให้ครบทุกจุด แม้จะยังไม่คิดจะใช้ตอนนี้

สาม สายแลนไปยังจุดที่ต้องนิ่งจริง ไวไฟใช้ได้กับเกือบทุกอย่าง แต่ไม่ใช่ทุกอย่าง

จุดที่ควรมีสาย คือตำแหน่งของแอ็กเซสพอยต์บนฝ้า ทีวีในห้องนั่งเล่น โต๊ะทำงานประจำ และกล้องวงจรปิดที่จ่ายไฟผ่านสายแลนได้

ให้เดินอย่างน้อยสองเส้นไปยังแต่ละจุด เพราะค่าแรงคือส่วนใหญ่ของราคา ส่วนสายเส้นที่สองแทบไม่เพิ่มอะไร

เรื่องการวางตำแหน่งแอ็กเซสพอยต์และการเลือกระหว่างเมชกับสายอยู่ในไวไฟทั่วบ้าน เมช แอ็กเซสพอยต์ หรือ FTTR

สี่ ตำแหน่งกลางบ้านสำหรับตู้รวมสาย บ้านเกือบทุกหลังลืมข้อนี้ แล้วเราเตอร์ก็ไปจบอยู่ที่มุมบ้านตรงที่สายจากถนนเข้ามาพอดี

ให้เลือกจุดหนึ่งที่ค่อนข้างกลางบ้าน มีไฟฟ้า ระบายอากาศได้ และเข้าถึงได้โดยไม่ต้องปีน แล้วให้ทุกสายวิ่งมาจบที่นั่น

ใต้บันได ห้องเก็บของ หรือช่องในตู้บิลท์อิน ใช้ได้ทั้งนั้น ขอแค่ไม่ใช่ในฝ้าที่ร้อนและขึ้นไปยาก

ห้า เต้ารับมากกว่าที่คิด และในที่ที่ไม่เคยคิด ให้เพิ่มเต้ารับในฝ้าตรงจุดแอ็กเซสพอยต์ ในตู้เสื้อผ้า หลังทีวี ข้างเตียงทั้งสองฝั่ง และในจุดที่จะวางตู้รวมสาย

เต้ารับหนึ่งจุดตอนผนังเปิดราคาไม่กี่ร้อย ตอนผนังปิดแล้วราคาคือการทุบและฉาบใหม่

หก สายดินและตู้ไฟที่มีที่ว่างเหลือ บ้านเก่าหลายหลังยังเป็นระบบสองสายที่ไม่มีสายดินเลย ซึ่งเป็นเรื่องความปลอดภัยก่อนจะเป็นเรื่องเทคโนโลยี

ตอนรีโนเวทคือโอกาสเดียวที่การเดินสายดินใหม่ทั้งบ้านมีราคาสมเหตุสมผล

และให้เลือกตู้ไฟที่มีช่องว่างเหลืออย่างน้อยสามถึงสี่ช่อง เพราะทุกอย่างที่คุณจะเพิ่มในอนาคต ไม่ว่าจะเป็นเครื่องชาร์จรถ โซลาร์ หรือวงจรใหม่ในส่วนต่อเติม ล้วนต้องการช่องในตู้นี้ทั้งนั้น

เรื่องจำนวนวงจรที่ควรมีอยู่ในตู้ไฟบ้านควรมีกี่วงจร และเรื่องเครื่องตัดไฟรั่วอยู่ในเครื่องตัดไฟรั่วในบ้าน

เจ็ด ท่อและช่องเผื่อสำหรับรถไฟฟ้าและโซลาร์ แม้ยังไม่มีรถไฟฟ้าและยังไม่คิดจะติดโซลาร์ ให้ฝังท่อจากตู้ไฟไปที่จอดรถ และจากตู้ไฟขึ้นไปที่ฝ้าใต้หลังคาไว้

ท่อสองเส้นนี้ราคาถูกมากตอนนี้ และเป็นสองงานที่แพงที่สุดถ้าทำทีหลัง

บ้านเก่ามีข้อจำกัดที่บ้านใหม่ไม่มี

ก่อนวางแผน ให้รู้ว่าจะเจออะไร เพราะบ้านเก่าไม่ได้เหมือนบ้านใหม่ที่แค่ยังไม่ได้เดินสาย

ผนังก่ออิฐเต็มแผ่น การสกัดร่องในผนังก่ออิฐทำได้ แต่ต้องระวังว่าไม่ใช่ผนังรับน้ำหนัก และการสกัดแนวนอนยาว ๆ ในผนังก่ออิฐเป็นเรื่องที่ควรถามวิศวกรก่อน ไม่ใช่ปล่อยให้ช่างตัดสินเอง

ฝ้าที่ขึ้นไปไม่ได้ บ้านเก่าหลายหลังไม่มีช่องเซอร์วิสเลย หรือมีช่องเดียวที่มุมบ้าน ตอนรีโนเวทให้เพิ่มช่องเซอร์วิสในตำแหน่งที่จะใช้จริง อย่างน้อยหนึ่งช่องต่อโซน

ช่องเซอร์วิสที่ใส่เพิ่มตอนนี้ราคาไม่กี่ร้อย และมันคือสิ่งที่ทำให้ช่างซ่อมได้โดยไม่ต้องเจาะฝ้าใหม่ทุกครั้ง

สายเก่าที่ยังใช้อยู่ สายไฟที่อายุมากจะกรอบและฉนวนแตก ถ้าเปิดผนังมาแล้วเห็นสายที่ฉนวนเปราะจนแตกเมื่อจับ ให้เปลี่ยนทั้งเส้น อย่าต่อสายใหม่เข้ากับสายเก่าแล้วปิดผนัง

ระบบไฟที่อาจไม่พอ บ้านที่สร้างเมื่อสามสิบปีก่อนถูกออกแบบสำหรับพัดลม ทีวี และหลอดไฟ ไม่ใช่สำหรับแอร์สามตัวกับเครื่องชาร์จรถ

ให้ตรวจขนาดมิเตอร์และเมนเบรกเกอร์ตั้งแต่ก่อนเริ่ม เพราะถ้าต้องขอเพิ่มขนาดมิเตอร์ จะได้ทำพร้อมกันไปเลย เรื่องระบบหนึ่งเฟสกับสามเฟสอยู่ในไฟบ้านหนึ่งเฟสหรือสามเฟส

ลำดับงาน ทำอะไรก่อนอะไร

ลำดับผิดคือเหตุผลที่งานรีโนเวทหลายงานต้องทุบซ้ำ

1. ตัดสินใจตำแหน่งเฟอร์นิเจอร์ก่อน เพราะเต้ารับที่อยู่หลังตู้คือเต้ารับที่ใช้ไม่ได้
2. วางตำแหน่งตู้รวมสาย แล้วลากเส้นทางของทุกสายมาที่จุดนั้นบนกระดาษ
3. เดินท่อและกล่องทั้งหมด รวมถึงท่อเปล่าที่ยังไม่ใช้
4. ถ่ายรูปผนังทุกด้านก่อนฉาบ ข้อนี้ฟรีและมีค่ามากที่สุดในอีกห้าปี
5. ฉาบและปิดฝ้า
6. ติดตั้งอุปกรณ์ ซึ่งเป็นขั้นตอนสุดท้าย ไม่ใช่ขั้นตอนแรกอย่างที่หลายคนเริ่ม

ข้อสี่ควรขยายความ ให้ถ่ายรูปผนังทุกด้านหลังเดินท่อเสร็จแต่ก่อนฉาบ โดยให้มีอะไรสักอย่างในรูปที่บอกระยะได้ เช่น ตลับเมตรวางพาดไว้

เก็บรูปชุดนี้ไว้ในโฟลเดอร์เดียวกับเอกสารบ้าน แล้ววันที่ต้องเจาะผนังแขวนทีวี คุณจะรู้ว่าท่อไฟอยู่ตรงไหน

สิ่งที่ไม่ควรทำตอนรีโนเวท

อย่าฝังอุปกรณ์ของแบรนด์ใดแบรนด์หนึ่งไว้ในผนัง สิ่งที่ควรฝังคือโครงสร้างพื้นฐานที่เป็นกลาง ได้แก่ ท่อ สาย และไฟฟ้า

อุปกรณ์ควรอยู่ในตำแหน่งที่ถอดเปลี่ยนได้ เพราะอายุของอุปกรณ์สั้นกว่าอายุของผนังมาก และผู้ผลิตที่หยุดให้บริการเซิร์ฟเวอร์จะทำให้ของที่ฝังไว้กลายเป็นขยะที่รื้อไม่ได้

เหตุผลเต็ม ๆ ของเรื่องนี้อยู่ในสมาร์ทโฮมที่ยังทำงานตอนเน็ตล่ม

อย่าถอดสวิตช์บนผนังออก ไม่ว่าจะเปลี่ยนไปใช้ระบบอะไร ทุกดวงไฟต้องยังเปิดปิดด้วยมือได้ ข้อนี้ไม่มีข้อยกเว้น

อย่าซื้ออุปกรณ์ก่อนวางระบบ เพราะของที่ซื้อมาก่อนจะกลายเป็นข้อจำกัดของการวางระบบ แทนที่ระบบจะเป็นตัวกำหนดว่าควรซื้ออะไร

อย่าปล่อยให้ช่างไฟตัดสินใจเรื่องเน็ตเวิร์ก ช่างไฟเก่งเรื่องไฟ แต่การเลือกตำแหน่งแอ็กเซสพอยต์และการเดินสายแลนเป็นคนละเรื่อง ให้คุณเป็นคนกำหนดจุด แล้วให้เขาเดินท่อไปตามนั้น

คำถามที่พบบ่อย

รีโนเวทบ้านเก่าให้รองรับเทคโนโลยี ต้องทำอะไรก่อน

ฝังท่อร้อยสายเปล่าพร้อมเชือกนำสาย เดินสายนิวทรัลไปทุกกล่องสวิตช์ และเลือกตำแหน่งกลางบ้านสำหรับตู้รวมสาย สามข้อนี้ทำทีหลังแพงที่สุด

ทำไมต้องฝังท่อเปล่าทั้งที่ยังไม่มีสายจะร้อย

เพราะมาตรฐานของสายเปลี่ยนทุกไม่กี่ปี แต่ท่อไม่เปลี่ยน ท่อเปล่าที่มีเชือกนำสายทำให้การเพิ่มสายในอนาคตใช้เวลาครึ่งชั่วโมงแทนการสกัดผนัง

สายนิวทรัลในกล่องสวิตช์คืออะไร ทำไมสำคัญ

สวิตช์อัจฉริยะต้องเลี้ยงตัวเองตลอดเวลาเพื่อรอรับคำสั่ง จึงต้องมีสายนิวทรัลเพิ่มจากสายสองเส้นแบบเดิม บ้านเก่าจำนวนมากไม่มี และเพิ่มทีหลังต้องรื้อผนัง

ต้องเดินสายแลนไปทุกห้องไหม

ไม่จำเป็นทุกห้อง แต่ควรมีที่ตำแหน่งแอ็กเซสพอยต์บนฝ้า ทีวี โต๊ะทำงานประจำ และกล้องที่จ่ายไฟผ่านสายได้ และให้เดินสองเส้นต่อจุดเพราะค่าแรงคือส่วนใหญ่ของราคา

บ้านเก่าไม่มีสายดิน ควรทำอย่างไร

ตอนรีโนเวทคือช่วงเดียวที่การเดินสายดินใหม่ทั้งบ้านมีราคาสมเหตุสมผล ให้ทำพร้อมกับเปลี่ยนตู้ไฟและติดเครื่องตัดไฟรั่ว

ควรซื้ออุปกรณ์สมาร์ทโฮมก่อนหรือหลังรีโนเวท

หลัง เพราะอุปกรณ์ที่ซื้อไว้ก่อนจะกลายเป็นข้อจำกัดของการวางระบบ ให้ฝังโครงสร้างพื้นฐานที่เป็นกลางไว้ก่อน แล้วค่อยเลือกอุปกรณ์

สรุป

• ต้นทุนของเทคโนโลยีในบ้านอยู่ที่การเดินสายทีหลัง ไม่ใช่ที่ตัวอุปกรณ์
• ฝังท่อเปล่าพร้อมเชือกนำสายไว้ทุกเส้นทางที่อาจต้องใช้
• เดินสายนิวทรัลไปให้ครบทุกกล่องสวิตช์ แม้ยังไม่คิดจะใช้
• เลือกตำแหน่งกลางบ้านสำหรับตู้รวมสาย ที่มีไฟและขึ้นถึงได้
• เดินสายดินใหม่และเลือกตู้ไฟที่มีช่องว่างเหลือ
• ถ่ายรูปผนังทุกด้านก่อนฉาบ แล้วเก็บไว้กับเอกสารบ้าน
• ฝังโครงสร้างพื้นฐานที่เป็นกลาง ไม่ใช่อุปกรณ์ของแบรนด์ใดแบรนด์หนึ่ง