ใบอนุญาตก่อสร้าง ยื่นเองได้ไหม และติดตรงไหนบ่อยที่สุด

คำตอบก่อน ยื่นเองได้ แต่แบบที่คุณยื่นต้องมีคนอื่นลงนาม และนั่นคือจุดที่คนสับสน

การยื่นคำขออนุญาตก่อสร้างไม่ได้บังคับว่าต้องจ้างใครไปยื่นแทน เจ้าของบ้านเดินไปยื่นเองได้

แต่สิ่งที่คุณเอาไปยื่นคือแบบก่อสร้างและรายการคำนวณ ซึ่งต้องมีผู้ประกอบวิชาชีพลงนามรับรองตามที่กฎหมายกำหนด

เพราะฉะนั้นคำถามที่ถูกไม่ใช่ยื่นเองได้ไหม แต่คือแบบของคุณมีคนที่มีสิทธิลงนามอยู่แล้วหรือยัง

บทความนี้จะบอกว่ายื่นที่ไหน ใช้แบบฟอร์มอะไร ต้องแนบอะไร และห้าจุดที่เรื่องติดบ่อยที่สุดจนกลายเป็นการยื่นสองสามรอบ

ยื่นที่ไหนและยื่นด้วยแบบอะไร

ตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ผู้ที่ประสงค์จะขอรับใบอนุญาตก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคาร ให้ยื่นคำขอตามแบบ ข.1 ต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่น พร้อมเอกสารตามที่ระบุไว้ในแบบนั้น

เจ้าพนักงานท้องถิ่นในทางปฏิบัติคือหน่วยงานที่ดูแลพื้นที่ที่ที่ดินตั้งอยู่

• ในกรุงเทพมหานคร คือสำนักงานเขต
• ในเขตเทศบาล คือเทศบาลนั้น
• นอกเขตเทศบาล คือองค์การบริหารส่วนตำบล

ข้อควรทำก่อนไปคือโทรถามกองช่างของหน่วยงานนั้นก่อนหนึ่งสาย เพราะรายการเอกสารและจำนวนชุดที่ต้องยื่นต่างกันได้ตามพื้นที่

และควรถามพร้อมกันเลยว่ากรอบเวลาพิจารณาเป็นอย่างไร และใบอนุญาตที่ออกให้มีอายุถึงเมื่อไร เพราะสองเรื่องนี้กระทบการวางแผนงานก่อสร้างโดยตรง

เอกสารที่ต้องเตรียม

• แบบคำขอ ข.1 ซึ่งขอรับได้ที่หน่วยงานหรือดาวน์โหลดจากเว็บไซต์ของหน่วยงานนั้น
• สำเนาบัตรประชาชนและทะเบียนบ้าน ของผู้ขออนุญาต
• สำเนาเอกสารสิทธิในที่ดิน เช่นโฉนดทั้งแปลง
• หนังสือยินยอมจากเจ้าของที่ดิน ถ้าผู้ขอไม่ใช่เจ้าของที่ดิน
• แบบแปลนก่อสร้างและรายการประกอบแบบ ตามจำนวนชุดที่หน่วยงานกำหนด
• รายการคำนวณโครงสร้าง สำหรับอาคารที่กฎหมายกำหนดให้ต้องมี
• หนังสือรับรองของผู้ประกอบวิชาชีพ ทั้งผู้ออกแบบและผู้ควบคุมงาน พร้อมสำเนาใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ
• หนังสือมอบอำนาจ ถ้าให้คนอื่นไปยื่นแทน

จำนวนชุดของแบบแปลนคือสิ่งที่คนเตรียมพลาดบ่อยที่สุด เพราะแต่ละหน่วยงานขอไม่เท่ากัน และการพิมพ์แบบเพิ่มรอบสองเสียทั้งเงินและเวลา

ห้าจุดที่เรื่องติดบ่อยที่สุด

หนึ่ง แบบไม่มีผู้ลงนามที่ถูกต้อง

เจ้าของบ้านหลายรายให้ผู้รับเหมาเขียนแบบให้ แล้วเอาไปยื่นโดยไม่มีสถาปนิกหรือวิศวกรที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพลงนาม

เรื่องจะติดตั้งแต่หน้าเคาน์เตอร์ และนี่คือสาเหตุอันดับหนึ่งของการยื่นรอบสอง

สอง เอกสารสิทธิที่ดินไม่ตรงกับผู้ขอ

บ้านที่ปลูกบนที่ดินของพ่อแม่หรือญาติ ต้องมีหนังสือยินยอมจากเจ้าของที่ดิน ไม่ใช่แค่บอกว่าเป็นที่ของแม่

และถ้าที่ดินมีเจ้าของหลายคน ต้องยินยอมครบทุกคน ซึ่งเป็นจุดที่ครอบครัวใหญ่มักติด

สาม ระยะร่นและที่ว่างไม่ผ่าน

เป็นเรื่องเทคนิคที่แบบต้องแสดงให้ครบ ทั้งระยะจากแนวเขตที่ดิน ระยะจากถนน และสัดส่วนที่ว่างของแปลง

แบบที่เขียนโดยไม่ได้ตรวจข้อกำหนดจะถูกตีกลับให้แก้ ซึ่งกินเวลามาก เพราะต้องแก้แบบแล้วยื่นใหม่

สี่ ทางเข้าออกและเขตทาง

ที่ดินที่ทางเข้าออกเป็นทางส่วนบุคคลหรือมีปัญหาเรื่องเขตทาง มักถูกถามเพิ่มเติมและต้องมีเอกสารประกอบ

ห้า ผังเมืองไม่อนุญาตอาคารประเภทนั้น

เป็นจุดที่เจ็บที่สุด เพราะไม่ใช่เรื่องที่แก้แบบแล้วจบ แต่เป็นเรื่องที่อาคารประเภทนั้นสร้างในโซนนั้นไม่ได้เลย

ทางป้องกันคือตรวจผังเมืองก่อนจ้างเขียนแบบ ไม่ใช่หลังจากนั้น ซึ่งเราเขียนไว้ที่ ผังเมืองเปลี่ยนราคาที่ดินได้อย่างไร

ลำดับที่ควรทำ เพื่อไม่ต้องยื่นหลายรอบ

หนึ่ง ตรวจผังเมืองและข้อกำหนดของโซนก่อน ว่าที่ดินสร้างอาคารประเภทที่คุณต้องการได้หรือไม่

สอง ตรวจเอกสารสิทธิและความยินยอม ให้ครบทุกคนก่อนเริ่มออกแบบ

สาม โทรถามกองช่างของท้องถิ่น เรื่องรายการเอกสาร จำนวนชุด กรอบเวลา และอายุใบอนุญาต

สี่ ให้ผู้ออกแบบตรวจข้อกำหนดระยะร่นและที่ว่าง ก่อนเขียนแบบจริง ไม่ใช่หลังเขียนเสร็จ

ห้า ยื่นครั้งเดียวให้ครบ เพราะการยื่นไม่ครบแล้วถูกเรียกเอกสารเพิ่ม คือการเริ่มนับเวลาใหม่ในทางปฏิบัติ

ถ้าสร้างก่อนได้ใบอนุญาต

คนจำนวนไม่น้อยเริ่มลงเสาเข็มไปก่อนโดยคิดว่าใบอนุญาตเดี๋ยวก็ออก

ปัญหาที่ตามมามีหลายชั้น

• ถ้าแบบถูกตีกลับให้แก้ สิ่งที่สร้างไปแล้วอาจไม่ตรงกับแบบที่ได้รับอนุญาตในภายหลัง
• ถ้าอาคารนั้นสร้างในโซนนั้นไม่ได้เลย สิ่งที่ลงทุนไปแล้วกลายเป็นสิ่งที่ต้องรื้อ
• ตอนขายบ้าน ผู้ซื้อและธนาคารจะถามหาใบอนุญาตและเอกสารตรวจสอบ
• ตอนขอเลขที่บ้านและขอมิเตอร์ถาวร เอกสารชุดนี้เกี่ยวข้อง

ต้นทุนของการรอใบอนุญาตคือเวลา ส่วนต้นทุนของการไม่รอคือความเสี่ยงที่จะต้องรื้อ ซึ่งไม่ใช่ราคาที่เท่ากันเลย

คำถามที่พบบ่อย

เจ้าของบ้านยื่นขออนุญาตเองได้ไหม

ได้ ไม่มีข้อบังคับว่าต้องจ้างคนไปยื่นแทน แต่แบบก่อสร้างและรายการคำนวณต้องมีผู้ประกอบวิชาชีพลงนามรับรองตามที่กฎหมายกำหนด

ยื่นที่ไหน

ยื่นต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามพื้นที่ที่ที่ดินตั้งอยู่ ซึ่งคือสำนักงานเขตในกรุงเทพ เทศบาลในเขตเทศบาล และองค์การบริหารส่วนตำบลนอกเขตเทศบาล

ใช้แบบฟอร์มอะไร

แบบ ข.1 ตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 พร้อมเอกสารตามที่ระบุไว้ในแบบนั้น

สาเหตุอันดับหนึ่งที่ทำให้ต้องยื่นซ้ำคืออะไร

แบบที่ไม่มีสถาปนิกหรือวิศวกรที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพลงนาม ซึ่งจะติดตั้งแต่หน้าเคาน์เตอร์

ปลูกบ้านบนที่ดินของพ่อแม่ต้องใช้อะไรเพิ่ม

หนังสือยินยอมจากเจ้าของที่ดิน และถ้าที่ดินมีเจ้าของหลายคนต้องยินยอมครบทุกคน

ควรตรวจอะไรก่อนจ้างเขียนแบบ

ตรวจผังเมืองและข้อกำหนดของโซนว่าสร้างอาคารประเภทที่ต้องการได้หรือไม่ เพราะถ้าโซนไม่อนุญาต การแก้แบบก็ไม่ช่วยอะไร

เริ่มสร้างก่อนได้ใบอนุญาตเสี่ยงอย่างไร

เสี่ยงว่าสิ่งที่สร้างไปแล้วไม่ตรงกับแบบที่ได้รับอนุญาตในภายหลัง หรือในกรณีที่แย่ที่สุดคืออาคารนั้นสร้างในโซนนั้นไม่ได้เลยและต้องรื้อ

สรุป

• ยื่นเองได้ แต่แบบต้องมีผู้ประกอบวิชาชีพลงนามตามที่กฎหมายกำหนด
• ยื่นตามแบบ ข.1 ต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่นในพื้นที่ที่ที่ดินตั้งอยู่
• โทรถามกองช่างก่อนไป เพราะรายการเอกสารและจำนวนชุดต่างกันตามพื้นที่
• ถามกรอบเวลาพิจารณาและอายุใบอนุญาตให้ชัดตั้งแต่แรก
• ห้าจุดที่ติดบ่อยคือ ผู้ลงนาม เอกสารสิทธิ ระยะร่น ทางเข้าออก และผังเมือง
• ตรวจผังเมืองก่อนจ้างเขียนแบบ เพราะโซนที่ไม่อนุญาตแก้แบบก็ไม่ช่วย
• อย่าลงเสาเข็มก่อนได้ใบอนุญาต เพราะต้นทุนของการรอคือเวลา แต่ต้นทุนของการไม่รอคือการรื้อ