บ้านสร้างใหม่ ต้องเตรียมอะไรไว้ก่อนปิดผนัง ถ้าคิดจะทำสมาร์ทโฮม
สิ่งที่ต้องเตรียมคือสายกับกล่อง ไม่ใช่ตัวอุปกรณ์ เพราะอุปกรณ์เปลี่ยนรุ่นทุกสองสามปีและซื้อทีหลังได้เสมอ แต่สายนิวทรัลที่จุดสวิตช์ กล่องฝังลึกพอ ท่อร้อยสายที่มีเชือกนำ และจุดไฟบนฝ้า ถ้าไม่ทำตอนนี้ ต้องทุบผนังทำทีหลัง
งบส่วนนี้เล็กมากเมื่อเทียบกับค่าบ้าน แต่เป็นส่วนที่ตัดสินว่าอีกห้าปีข้างหน้าคุณจะทำอะไรได้บ้างโดยไม่ต้องรื้อ
สิบสองอย่างที่ต้องบอกช่างก่อนฉาบ
| สิ่งที่ต้องเตรียม | ทำไม |
|---|---|
| สายนิวทรัลที่จุดสวิตช์ทุกจุด | สวิตช์อัจฉริยะเกือบทุกรุ่นต้องใช้ ไม่มีก็ติดไม่ได้ |
| กล่องฝังผนังแบบลึก | สวิตช์อัจฉริยะหนากว่าสวิตช์ธรรมดา กล่องตื้นมาตรฐานมักใส่ไม่ลง |
| ท่อร้อยสายพร้อมเชือกนำในทุกแนว | ทำให้เปลี่ยนหรือเพิ่มสายในอนาคตได้โดยไม่ทุบผนัง |
| จุดไฟและสายแลนกลางฝ้าแต่ละชั้น | สำหรับจุดกระจายสัญญาณและเซ็นเซอร์เพดาน |
| จุดไฟเหนือหน้าต่างและช่องม่าน | มอเตอร์ม่านต้องการไฟ และการเดินทีหลังหมายถึงรื้อฝ้าหรือเดินสายลอย |
| ไฟและสายที่ประตูรั้ว ประตูหน้าบ้าน และตู้จดหมาย | กล้อง ออดวิดีโอ และมอเตอร์ประตู ล้วนอยู่จุดที่เดินสายยากที่สุดทีหลัง |
| ตำแหน่งตู้รวมอุปกรณ์ที่ระบายอากาศได้ | ไม่ใช่ในโถงหลังคา และควรอยู่ใกล้จุดที่ไฟเบอร์เข้าบ้าน |
| ท่อจากตู้ไฟไปโรงรถ | สำหรับเครื่องชาร์จรถไฟฟ้าในอนาคต แม้วันนี้ยังไม่มีรถ |
| จุดเซ็นเซอร์น้ำรั่ว | ใต้ซิงก์ ที่เครื่องทำน้ำอุ่น ที่เครื่องซักผ้า และที่ปั๊มน้ำ |
| แยกวงจรไฟแสงสว่างตามโซนการใช้งาน | ไม่ใช่แยกตามห้อง เพราะการตั้งฉากแสงต้องการการแยกที่ละเอียดกว่า |
| ไฟและสายที่จุดกล้องรอบบ้าน | สายเดียวพอถ้าใช้ PoE แต่ต้องมีท่อไปถึงก่อน |
| วงจรและเบรกเกอร์แยกสำหรับแอร์แต่ละตัว | เป็นเรื่องความปลอดภัยก่อน และทำให้วัดค่าไฟรายวงจรได้ทีหลัง |
รายการนี้ยาวกว่าที่คนส่วนใหญ่คิด แต่รวมกันแล้วเป็นเงินไม่กี่หมื่นในบ้านหลังหนึ่ง ในขณะที่การทำย้อนหลังแค่สามสี่ข้อก็เกินตัวเลขนั้นไปแล้ว
สามข้อที่คนลืมบ่อยที่สุด
- สายนิวทรัลที่จุดสวิตช์ เป็นข้อที่ทำให้แผนสมาร์ทโฮมล้มมากที่สุด เพราะบ้านไทยจำนวนมากเดินเฉพาะสายไฟไปที่สวิตช์ ไม่ได้เดินนิวทรัลกลับมา พอจะเปลี่ยนสวิตช์ก็ทำไม่ได้ทั้งบ้าน
- ความลึกของกล่องฝังผนัง เป็นข้อที่ไม่มีใครนึกถึงจนถึงวันติดตั้ง สวิตช์อัจฉริยะมีวงจรอยู่ด้านหลัง จึงต้องการที่ว่างมากกว่าสวิตช์ธรรมดา
- เชือกนำในท่อ ราคาเกือบเป็นศูนย์ตอนเดินท่อ และมีค่ามหาศาลในวันที่ต้องดึงสายเพิ่ม
รายละเอียดของการวางจุดกระจายสัญญาณและการเลือกสายอยู่ใน เดินสายในบ้านยุค Wi-Fi 7 ส่วนการเลือกชนิดเซ็นเซอร์ให้ถูกห้องอยู่ใน Presence Sensor กับ Motion Sensor
สิ่งที่ยังไม่ต้องซื้อตอนนี้
| เตรียมไว้เลย | ค่อยซื้อทีหลัง |
|---|---|
| ท่อ สาย กล่อง และจุดไฟ | สวิตช์ เซ็นเซอร์ กล้อง และลำโพง |
| ตำแหน่งตู้และการระบายอากาศ | เราเตอร์และอุปกรณ์เครือข่าย |
| วงจรและเบรกเกอร์ที่แยกไว้ | อุปกรณ์วัดพลังงาน |
| ท่อไปโรงรถ | เครื่องชาร์จรถไฟฟ้า |
เหตุผลง่ายมาก ของในคอลัมน์ซ้ายอยู่ในผนังและอายุเท่าบ้าน ของในคอลัมน์ขวาเปลี่ยนรุ่นทุกสองสามปีและถูกลงทุกปี การซื้ออุปกรณ์ล่วงหน้าตอนบ้านยังสร้างไม่เสร็จ คือการซื้อของที่จะเก่าก่อนได้ใช้
เรื่องเครื่องชาร์จรถไฟฟ้าโดยเฉพาะอยู่ใน ติดตั้งเครื่องชาร์จรถไฟฟ้าที่บ้าน
วิธีคุยกับช่างให้ได้ผล
- ให้เป็นรายการเดียวบนกระดาษแผ่นเดียว ไม่ใช่บอกทีละอย่างเวลานึกได้ เพราะช่างวางแผนงานเป็นรอบ
- บอกก่อนเริ่มงานเดินท่อ ไม่ใช่ตอนกำลังฉาบ การเพิ่มท่อหลังก่อผนังเสร็จคือการสกัดผนังใหม่
- เดินดูหน้างานตอนท่อขึ้นแล้วแต่ยังไม่ฉาบ และถ่ายรูปผนังทุกด้านไว้ รูปชุดนี้มีค่าที่สุดในวันที่ต้องเจาะผนังอีกสิบปีข้างหน้า
- ขอให้ทำผังจุดไฟและจุดสายไว้ แม้จะเป็นแค่ภาพร่างในกระดาษ ก็ดีกว่าไม่มีอะไรเลย
- อย่าย้ายตำแหน่งสวิตช์หลังเดินท่อแล้ว ถ้าจำเป็นต้องย้าย ให้ยอมรับว่ามันคืองานสกัดและงานฉาบซ่อม
ข้อที่สามคือข้อที่ให้ผลตอบแทนสูงที่สุดต่อเวลาที่ใช้ ถ่ายรูปผนังทุกด้านก่อนฉาบ ใช้เวลาสิบนาที และมันคือแผนที่ของทุกอย่างที่ซ่อนอยู่หลังปูน
ภาพรวมของการเลือกแพลตฟอร์มและงบประมาณอยู่ใน คู่มือสมาร์ทโฮมสำหรับบ้านไทย และเรื่องค่าไฟที่ระบบเหล่านี้ลดได้จริงอยู่ใน ระบบไฟบ้านอัจฉริยะลดค่าไฟจริงแค่ไหน
คำถามที่พบบ่อย
บ้านสร้างใหม่ควรเตรียมอะไรไว้ก่อนสำหรับสมาร์ทโฮม
เตรียมสายและกล่อง ไม่ใช่ตัวอุปกรณ์ ได้แก่ สายนิวทรัลที่จุดสวิตช์ทุกจุด กล่องฝังผนังแบบลึก ท่อร้อยสายพร้อมเชือกนำ และจุดไฟกับสายแลนบนฝ้า
ทำไมสายนิวทรัลถึงสำคัญ
เพราะสวิตช์อัจฉริยะเกือบทุกรุ่นต้องใช้ และบ้านไทยจำนวนมากเดินเฉพาะสายไฟไปที่สวิตช์โดยไม่ได้เดินนิวทรัลกลับมา ทำให้เปลี่ยนสวิตช์ไม่ได้ทั้งบ้าน
กล่องฝังผนังต้องลึกแค่ไหน
ลึกกว่ากล่องมาตรฐานทั่วไป เพราะสวิตช์อัจฉริยะมีวงจรอยู่ด้านหลังตัวสวิตช์ จึงต้องการที่ว่างมากกว่าสวิตช์ธรรมดา
ควรซื้ออุปกรณ์ไว้ล่วงหน้าตอนบ้านยังสร้างไม่เสร็จไหม
ไม่ควร อุปกรณ์เปลี่ยนรุ่นทุกสองสามปีและราคาลดลง สิ่งที่ควรลงตอนนี้คือของที่อยู่ในผนังและมีอายุเท่าบ้าน
ทำไมต้องมีเชือกนำในท่อ
เพราะมันทำให้ดึงสายเพิ่มหรือเปลี่ยนสายในอนาคตได้โดยไม่ต้องทุบผนัง ต้นทุนตอนติดตั้งแทบเป็นศูนย์
ควรถ่ายรูปผนังก่อนฉาบจริงไหม
จริง และเป็นสิ่งที่ให้ผลตอบแทนสูงที่สุดต่อเวลาที่ใช้ เพราะรูปชุดนั้นคือแผนที่ของท่อและสายทุกเส้นที่จะถูกปูนปิดไป
ต้องเดินท่อไปโรงรถแม้ยังไม่มีรถไฟฟ้าไหม
ควรเดิน เพราะท่อเปล่าราคาถูกมากตอนก่อสร้าง ในขณะที่การเดินย้อนหลังจากตู้ไฟไปโรงรถมีต้นทุนคนละระดับ
ควรแยกวงจรไฟแสงสว่างอย่างไร
แยกตามโซนการใช้งานมากกว่าแยกตามห้อง เพราะการตั้งฉากแสงต้องการการควบคุมที่ละเอียดกว่าการเปิดปิดทั้งห้อง
สรุป
- สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนปิดผนังคือสายกับกล่อง ไม่ใช่ตัวอุปกรณ์
- สายนิวทรัลที่จุดสวิตช์ทุกจุดคือข้อที่ทำให้แผนสมาร์ทโฮมล้มบ่อยที่สุดเมื่อไม่ได้เตรียม
- กล่องฝังผนังต้องลึกกว่ามาตรฐาน เพราะสวิตช์อัจฉริยะมีวงจรอยู่ด้านหลัง
- ท่อพร้อมเชือกนำมีต้นทุนเกือบเป็นศูนย์ตอนนี้ และมีค่ามากในวันที่ต้องเพิ่มสาย
- เดินท่อไปโรงรถไว้ก่อนแม้ยังไม่มีรถไฟฟ้า เพราะย้อนหลังแพงกว่ามาก
- อย่าซื้ออุปกรณ์ล่วงหน้า เพราะมันเก่าก่อนบ้านเสร็จ ส่วนของในผนังอยู่ไปทั้งอายุบ้าน
- ถ่ายรูปผนังทุกด้านก่อนฉาบ เพราะนั่นคือแผนที่ของทุกอย่างที่ถูกปิดไป
